Παρουσίαση/Προβολή

Περιεχόμενο μαθήματος

Στο μάθημα εξετάζονται οι εξής θεματικές ενότητες:

1. Ιστορία της αρχαιολογικής έρευνας: θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις
2. Βασικές αρχές: αρχαιολογική μαρτυρία (είδη, διαδικασίες σχηματισμού), αρχαιολογικό πλαίσιο, στρωματογραφία
3. Σχεδιασμός αρχαιολογικής έρευνας
4. Μέθοδοι και τεχνικές τηλεσκόπησης και διασκόπησης
5. Έρευνα επιφανείας
6. Ανασκαφή
7. Περιβαλλοντικά κατάλοιπα
8. Διαχείριση αρχαιολογικών δεδομένων - Ταξινόμηση
9. Μέθοδοι σχετικής χρονολόγησης: στρωματογραφία, τυπολογική σειρά
10. Αρχαιολογικό σχέδιο: σχεδιαστική αποτύπωση χώρου
11. Αρχαιολογικό σχέδιο: σχεδιαστική αποτύπωση κεραμικής

Βιβλιογραφία

Βασικό εγχειρίδιο μαθήματος (για όλες τις ενότητες που εξετάζονται)

• C. Renfrew – P. Bahn, Αρχαιολογία. Θεωρίες, μεθοδολογία και πρακτικές εφαρμογές, Αθήνα 2001.

Ιστορία και θεωρία της αρχαιολογίας

• G. Daniel, A Short History of Archaeology, London 1981.
• I. Hodder, Διαβάζοντας το παρελθόν, Αθήνα 2002.
• M. Johnson, Archaeological Theory. An Introduction, Oxford 1999.
• B. G. Trigger, Μια ιστορία της αρχαιολογικής σκέψης, Αθήνα 2005.
• A. Schnapp, Η κατάκτηση του παρελθόντος. Οι απαρχές της Αρχαιολογίας, Ηράκλειο 2004.

 Μέθοδοι και τεχνικές αρχαιολογικής έρευνας και τεκμηρίωσης

• J. Balme – A. G. Paterson (επιμ.), Archaeology in practice. A student guide to archaeological analyses, Malden 2006.
• Ph. Barker, Techniques of archaeological excavation, London – New York, 1993.
• A. Carandini, Storie dalla terra. Manuale di scavo archeologico, Torino 1991.
• F. Djindjian, Αρχαιολογία. Θεωρίες, μέθοδοι και ανασυνθέσεις, Αθήνα 2020.
• E. C. Harris, Principles of archaeological stratigraphy, London – San Diego 1989.
• Π. Θέμελης, Εγχειρίδιο ανασκαφικής τεχνικής, Πανεπιστημιακές Σημειώσεις, Πανεπιστήμιο Κρήτης, 1985.
• M. Joukowsky, A Complete Manual of Field Archaeology: Tools and Techniques of Field Work for Archaeologists, Englewood-Cliffs Ν.J. 1980.
• Μ. Κατσιάνης, Ανασκαφική Μεθοδολογία και Σχεδιασμός Πληροφοριακού Συστήματος για τη ∆ιαχείριση Αρχαιολογικών Τεκμηρίων, Θεσσαλονίκη 2012.
• Α. Κουκουζέλη – Ε. Μανακίδου – Κ. Σμπόνιας, Αρχαιολογία στον Ελληνικό Χώρο, τ. Α., Ιστορική Διαδρομή της Αρχαιολογίας. Ορισμός, Αντικείμενο, Βασικές Αρχές, Κλάδοι και Προβληματική, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, Πάτρα 2003.
• ΛΒ’ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, Το ημερολόγιο ενός αρχαιολόγου, Ηγουμενίτσα 2012.
• Χρ. Μαραμπέα, Ανασκαφική. Γενικές αρχές και μεθοδολογία, Αθήνα 2023.
• G.D.R. Sanders – S.A. James – A. Carter Johnson, Corinth Excavation. Archaeological Manual, The Digital Press @ The University of North Dakota, Grand Forks, ND 2017.
• Γ. Τσόκας κ.ά., Αρχαιολογία & γεωφυσική. Εξερευνώντας τον αρχαιολογικό χώρο της Βεργίνας (1984-2004), Θεσσαλονίκη 2006.

Περιβαλλοντική Αρχαιολογία

• S. J. M. Davis, The Archaeology of animals, London 1987.
• Λ. Καραλή-Γιαννακοπούλου, Περιβαλλοντική Αρχαιολογία, Αθήνα 2005.
• R. G. Klein – K. Cuz-Uribe, The analysis of animal bones from archaeological sites, Chicago 1984.
• S. Limbrey, Soil science and archaeology, London 1975.
• Ι. Λυριτζής, Αρχαιολογία και περιβάλλον, Αθήνα 2005.
• J. Rackham, Interpreting the past. Animal bones, British Museum Press, London 1994.
• http://www.neolithicavgi.gr Ερευνητικό Πρόγραμμα Νεολιθικού Οικισμού Καστοριάς:
  • Στ. Κυριλλίδου, «Τα αρχαιολογικά ιζήματα και η περιγραφή τους: Βασικές έννοιες περιγραφής και παράμετροι ταξινόμησης», Ιούνιος 2006
  • Ε. Μαργαρίτη, «Αρχαιοβοτανικές μελέτες στο Νεολιθικό Οικισμό Αυγής Καστοριάς 2005-2007», Ιούνιος 2007.
  • Μ. Ντίνου, «Η εφαρμογή της ανθρακολογίας στο Νεολιθικό οικισμό της Αυγής», Οκτώβριος 2008.
  • Κ. Παπαγιάννη, «Η μικροπανίδα στη Νεολιθική Αυγή», Οκτώβριος 2008.
  • Β. Τζεβελεκίδη, «Η ζωοαρχαιολογική μελέτη στο Νεολιθικό οικισμό της Αυγής Καστοριάς», Οκτώβριος 2008.
• http://www.kalaureia.org, The Kalaureia Research Program
  • «Ζωο-αρχαιολογία και αρχαιο-βοτανική»
  • «Σε αναζήτηση των υπολειμμάτων φυτών και ζώων»

Ανθρώπινα σκελετικά κατάλοιπα

• S. Anderson, Digging up people – Guidelines for excavation and processing of human skeletal remains, London 1993.
• W. M. Bass, Human Οsteology: A laboratory and field manual, Missouri Archaeological Society, No. 2, Columbia 1971.
• V. Cassman et al., Human remains. Guide for museums and academic institutions, Oxford 2007.
• DCMS Human Remains Code Drafting Group, A Code of practice for the care of human remains in museums, Consultation Draft 28.5.05.
• Χ.Β. Μπούρμπου, Η ανασκαφή ταφικών συνόλων: Τεχνικές εκταφής, μεταχείρισης και μεταφοράς των οστών, Αρχαιολογία & Τέχνες, 67 (1998), 55-61 (https://www.archaiologia.gr/wp-content/uploads/2011/07/67-6.pdf).