Παρουσίαση/Προβολή

(BOA136) -  ΣΤΑΥΡΟΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ

Περιγραφή Μαθήματος

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ & ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 

 

Στην πορεία του 21ου αιώνα, οι πόλεις, οι αστικές οικονομίες και τα αστικά τοπία μεταβάλλονται και μετασχηματίζονται για να απαντήσουν στην πρόκληση των συνθηκών της οικονομικής και πολιτισμικής παγκοσμιοποίησης και να ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις των μεταμοντέρνων κοινωνιών.

 

 

Γνώσεις: Από το δέκατο ένατο αιώνα, η Ευρωπαϊκή Πόλη και ο Ευρωπαϊκός Πολεοδομικός Σχεδιασμός έχουν διατηρήσει μια στενή σχέση με τα προβλήματα Υγείας και, στη συνέχεια, με τις Ιατρικές - Ψυχαναλυτικές και με τις Περιβαλλοντικές Επιστήμες, την πρόοδό τους, τις ανακαλύψεις τους, τις αποτυχίες και τις δυσκολίες. Στην Ευρώπη, η Δημόσια Υγεία έχει, στην πραγματικότητα, αποτελέσει μια από τις κύριες ανησυχίες του πολεοδομικού σχεδιασμού σχετικά με τα κρίσιμα ερωτήματα που τίθενται από το φαινόμενο της αστικοποίησης, της μητροπολιτοποίησης και, γενικότερα, από την πολυδαίδαλη, συχνά απρόσωπη ή βάναυση, εξάπλωση των Πόλεων (βλέπε πχ. πολλαπλασιασμός και επέκταση επιδημιών, κατασκευή απρόσωπων αστικών συνοικιών, κλπ). Τέσσερα από τα κύρια ζητήματα που τίθενται στο μάθημα αυτό αφορούν στα εξής: Γιατί και πώς ο Ευρωπαϊκός Πολεοδομικός Σχεδιασμός οδηγήθηκε να αντιληφθεί και να οργανώσει τον αστικό χώρο ως μέσο Ιατρικής – Περιβαλλοντικής Πρόληψης και ως μέσο Θεραπείας για τους αστικούς πληθυσμούς; Πως ο Ευρωπαϊκός Πολεοδομικός Σχεδιασμός  αντιλαμβάνεται και συμβάλλει στην  αναβάθμιση της Δημόσιας Υγείας (σωματικής και ψυχικής) και της Ποιότητας Ζωής των αστικών πληθυσμών μέσα από την αναδιοργάνωση των αστικών χώρων και τον μετασχηματισμό των αστικών τοπίων; Πώς πραγματοποιείται αυτή η «Ιατρικοποίηση» και «Περιβαλλοντοποίηση» των αστικών χώρων; Πώς η φιλοσοφία του Ευρωπαϊκού Πολεοδομικού Σχεδιασμού είχε επηρεαστεί από την ανάπτυξη και εξέλιξη των ιατρικών και περιβαλλοντικών επιστημών; Στο πλαίσιο αυτό, το μάθημα στοχεύει στην ενίσχυση των γνώσεων των φοιτητών σχετικά με : α. - Την Πόλη πριν και μετά τις επιστημονικές ανακαλύψεις του Pasteur – Η επίδραση των Ιατρικών Επιστημών στα αστικά τοπία. β. - Η επίδραση των επιστημονικών ανακαλύψεων του Freud και γενικότερα της Ψυχαναλυτικής Έρευνας στον Πολεοδομικό Σχεδιασμό και στον μετασχηματισμό των αστικών τοπίων. γ. - Η επίδραση της ενσωμάτωσης  των περιβαλλοντικών και αειφόρων κατευθύνσεων (με αφετηρία την έκθεση Brundtland, κλπ) στον Πολεοδομικό Σχεδιασμό και στον μετασχηματισμό των αστικών τοπίων. Παράλληλα, το μάθημα στοχεύει στην ενίσχυση των γνώσεων των φοιτητών για τους υπό εξέλιξη χωρικούς μετασχηματισμούς των σύγχρονων πόλεων σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο, κυρίως, λόγω της επίδρασης της παγκοσμιοποίησης.  Πιο συγκεκριμένα, διερευνά θέματα σχετικά με τους αστικούς μετασχηματισμούς που συνδέονται με τις αλλαγές στις αστικές οικονομίες, όπως: η συρρίκνωση «παραδοσιακών» αστικών οικονομικών δραστηριοτήτων, αλλά και η επικρατούσα τάση ανάπτυξης νέων οικονομικών δραστηριοτήτων, κυρίως μέσω του clustering, της αστικής δημιουργικής επιχειρηματικότητας και της αστικής δημοκρατικής διακυβέρνησης για την καταπολέμηση της φτώχειας και την εξασφάλιση της πρόσβασης σε βασικές ποιοτικές υπηρεσίες προς όφελος του αστικού πληθυσμού. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε ευρωπαϊκά και διεθνή παραδείγματα αστικού σχεδιασμού και αστικών υπηρεσιών Εκπαίδευσης, Υγείας, πρόσβασης σε ποιοτικό πόσιμο Νερό, σε υγιεινή Διατροφή, καθώς και στους αστικούς χώρους Ψυχαγωγίας. 

 

Δεξιότητες & Ικανότητα: Στοχεύει, επίσης, στην ενίσχυση των δεξιοτήτων των φοιτητών τόσο στην ανάλυση περιπτώσεων νέων αστικών οικονομιών στις σύγχρονες πόλεις του διεθνούς και ευρωπαϊκού χώρου, όσο και στην ικανότητα αξιοποίησης και μεταφερσιμότητας των δεξιοτήτων αυτών (transferability of skills) για την παραγωγή προτάσεων με στόχο την αστική αναζωογόνηση (urban regeneration, gentrification) των ελληνικών πόλεων, με έμφαση στην ανάπτυξη δράσεων αστικής  δημιουργικής επιχειρηματικότητας και αστικού clustering.

 

ΓΕΝΙΚΕΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ

 

• Αναζήτηση, συγκριτική ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων τεχνολογιών
• Βιβλιογραφική επισκόπηση σε ελληνικό και διεθνές περιβάλλον
• Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
• Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
• Παράγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
• Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
• Σεβασμός στο φυσικό περιβάλλον
• Εφαρμογή της γνώσης στην πράξη
• Λήψη αποφάσεων
• Αυτόνομη & ομαδική εργασία
• Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου και ισότητας
• Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
• Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης.

 

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ και ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ - ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ        

 

Τρόποι παράδοσης: Δια ζώσης διδασκαλία, πρόσωπο με πρόσωπο, με χρήση μεθόδων συμμετοχικής μάθησης (ενίσχυση του αμφίδρομου διαλόγου και της αμφίδρομης επικοινωνίας, κλπ).  Αν παραστεί ανάγκη (όπως πχ. στην περίπτωση της πανδημίας),  το μάθημα μπορεί να γίνει και εξ αποστάσεως (πάντα με την χρήση μεθόδων συμμετοχικής μάθησης). Τέλος, μπορούν, κατά περίπτωση, να προσκληθούν εξωτερικά άτομα για να πραγματοποιήσουν μια διάλεξη σε εξειδικευμένο θέμα.  

 

Χρήση τεχνολογιών πληροφορίας και επικοινωνιών: Υποστήριξη Μαθησιακής διαδικασίας (παραδόσεις και εμπεριστατωμένος διάλογος για εμπέδωση) με εξειδικευμένο λογισμικό διαχείρισης έργων,  με χρήση  της ηλεκτρονικής πλατφόρμας e-class, του email (και άλλες σύγχρονες πλατφόρμες ψηφιακής επικοινωνίας και τηλεδιάσκεψης).    

 

Αξιολόγηση φοιτητών:

• Γλώσσα Αξιολόγησης: Ελληνική
• Τύπος αξιολόγησης: Διαμορφωτική και Συμπερασματική
• Εξέταση: Γραπτή τελική εξέταση με ερωτήσεις ανάπτυξης για την αξιολόγηση γνώσεων θεωρίας (σε ποσοστό 75% του βαθμού + 25% από την πρόοδο) ή/και, σε ειδικές περιπτώσεις, με ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής (σε ποσοστό 75% του βαθμού + 25% από την πρόοδο). (Διαμορφωτική, Συμπερασματική Αξιολόγηση)
• Πρόοδος: Γραπτή εξέταση κατά το μέσον του εξαμήου. Ο βαθμός συνυπολογίζεται (σε ποσοστό 25%) εφόσον ο τελικός βαθμός του γραπτού στις εξετάσεις είναι προβιβάσιμος. (Διαμορφωτική, Συμπερασματική Αξιολόγηση)  
• Κριτήρια αξιολόγησης: Εξέταση - Κατανόηση εννοιών και μεθόδων η οποία προκύπτει από την ορθή χρήση της επιστημονικής ορολογίας, καθώς και από τον βαθμό επιστημονικής εμβάθυνσης και ορθής επιστημονικής τεκμηρίωσης της απάντησης. Εργασία – Ορθή αναζήτηση, επιλογή, αξιολόγηση και αξιοποίηση αξιόπιστων επιστημονικών πηγών. Ορθή χρήση θεμελιωδών μεθοδολογικών κανόνων συγγραφής μιας επιστημονικής εργασίας. Εμπεριστατωμένη ανάλυση και συγκριτική επισκόπηση επιστημονικών εννοιών και δεδομένων. Τεκμηριωμένη εξαγωγή επιστημονικών συμπερασμάτων με χρήση μεθόδων παραγωγικής συλλογιστικής. 
• Ανάρτηση κριτηρίων: Πάντα προσβάσιμα στην σελίδα του μαθήματος στο e-class και επισήμανση προς τους φοιτητές με σχετικές ανακοινώσεις κατά τη διάρκεια του εξαμήνου. 

 

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

 

• Γοσποδίνη Ασπα, Μπεριάτος Ηλίας, «Τα νέα αστικά τοπία, και η ελληνική πόλη», Κριτική, 2006
• Derruau Max, «Ανθρωπογεωγραφία», μετάφραση στα ελληνικά: Πρεβελάκης Γιώργος, Αθήνα, εκδ. Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης (ΜΙΕΤ), 2007.
• Ιωσηφίδης Θεόδωρος, Τερκενλή Θεανώ, Χωριανόπουλος Ιωάννης, «Ανθρωπογεωγραφία. Άνθρωπος, Κοινωνία και Χώρος», Αθήνα, Κριτική, 2007.
• Hall Tim, «Αστική Γεωγραφία», μετάφραση στα ελληνικά: Καραχάλης Νικόλαος-Γεώργιος, Αθήνα, Κριτική, 2005.
• Χωριανόπουλος Ιωάννης (επιμέλεια συλλογικού έργου), «Ανθρωπογεωγραφία. Άνθρωπος, Κοινωνία και Χώρος», Αθήνα, εκδ. Κριτική, 2007.
• Μπεριάτος Ηλίας, Παπαγεωργίου Μαριλένα (επιμέλεια συλλογικού έργου), «Χωροταξία - Πολεοδομία - Περιβάλλον στον 21ο αιώνα. Ελλάδα - Μεσόγειος», Βόλος, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Θεσσαλίας, 2010.
• Μπεριάτος Ηλίας,, «Ο περιβαλλοντικός σχεδιασμός των πόλεων» στο: Μ. Μοδινός/ Η. Ευθυμιόπουλος, «Η βιώσιμη πόλη», Αθήνα, Στοχαστής, 2000, σ. 71-86
• Gospodini Aspa, «Portraying, Classifying and Understanding the emerging landscapes in the Postmodern city», in Cities no 23(5), 2006, pp. 311-331.
• Gospodini Aspa, «European cities and place – identity»,  Discussion Paper Series, 8(2):19-36,  Volos, University of Thessaly, March 2002, pp. 19-36.
• Gospodini Aspa, «European cities in competition and the new ‘uses’ of urban design’, Journal of Urban Design», 7(1)/ 2002, pp. 59-74.
• Ανδρικοπούλου Ελένη, Γιαννακού Αθηνά, Καυκαλάς Γρηγόρης, Πιτσιάβα-Λατινοπούλου Μάγδα, «Πόλη και πολεοδομικές πρακτικές» Αθήνα, Κριτική (νέα αναθεωρημένη έκδοση), 2014.
• OCDE, «Invention and Transfer of Environmental Technologies», Paris, OECD, 2011.
• OECD, «Competitive Cities in the Global Economy», Paris, OECD, 2006.
• UN-Economic and Social Council, «Science, Technology and Innovation for Sustainable Cities And PeriUrban Communities», Geneva, UNCTAD (Commission on Science and Technology for Development), 3-7 June 2013.
• Karen C. Setoa,1 , Burak Güneralp a,b, and Lucy R. Hutyra, «Global forecasts of urban expansion to 2030 and direct impacts on biodiversity and carbon pools», Proceedings of the National Academy of Science of the USA, Tucson (Arizona), Arizona State University, 2012.
• La Documentation française, «Les villes mondiales», Questions internationales n° 60, Paris, La Documentation française, 2013.
• Menegaldo G., «Les Imaginaires de la ville entre littérature et arts», Rennes: Presses Universitaire de Rennes, 2007.
• Henrike Brecht, Uwe Deichmann, Hyoung Gun Wang, «A Global Urban Risk Index», Washington, The World Bank (Urban and Disaster Risk Management Department), 2013.
• Kreukels Anton, Salet Willem, Thornley Andy, «Metropolitan Governance and Spatial Planning: Comparative Case Studies of European City-Regions», London, Spon Press, 2003.
• Held David (co-author), «Global Transformations: Politics, Economics and Culture», Cambridge, Polity Press, 1999.
• Le Galès Patrick, «Le retour des villes européennes», Paris, Presses de Sciences Po, 2011 (2e édition augmentée).
• Elster Jon (dir.), «Deliberative Democracy», Cambridge, Cambridge University Press, 1998.
• Held David, McGrew Anthony (dir.), «Governing Globalization. Power, Authority and Global Governance», Cambridge, Polity, 2002.
• Sassen Saskia, «Cities in a World Economy», London, Pine Forge Press - SAGE Publications, 2012, 4ème éd. (1ère éd. 1994).
• Sassen Saskia, «L'archipel des villes globales», article mis à jour le 27.11.2009, traduit de l’anglais par Xavier de la Vega, in : Sciences Humaine/ Grands Dossiers N° 17 : Villes mondiales : les nouveaux lieux de pouvoir, janvier-février 2010.
• Sassen Saskia, «Deciphering the Global: Its Scales, Spaces and Subjects», New York, Routledge: Taylor & Francis Group, 2007.
• Sassen Saskia, «Territory, Authority, Rights: From Medieval to Global Assemblages», Princeton, Princeton University Press, 2006.
• Sassen Saskia, «Local Actors in Global Politics», in: Current Sociology, 2004, vol. 52, no 4.
• Sassen Saskia, «La globalisation. Une sociologie», trad. de l'anglais (États-Unis) par Pierre Guglielmina, Paris, Collection NRF Essais, Gallimard (coll. Essais), 2009.
• Sassen Saskia, «La mondialisation centrifuge», in : Mondialisation: le temps des villes - Trait d'Union, 15 janvier 2009.
• Sassen Saskia in Guido Martinotti (a cura di), «Città globali», tradotto da C. Palmieri, 1ª ed., Torino, UTET, 1997.
• Cotesta Vittorio, «Sociologia del mondo globale», Roma, ed. Laterza (collana: Libri del Tempo), 2010.
• Castells Manuel, «Networks of Outrage and Hope: Social Movements in the Internet Age», Cambridge, Polity Press, 2012.
• Levy Albert. «Ville, urbanisme et santé. Les trois révolutions», Paris, Pascal, 2012.
• Castells Manuel, «The New Public Sphere: Global Civil Society, Communication Networks, and Global Governance», in : The ANNALS of the American Academy of Political and Social Science, Vol. 616, No. 1, 78-93 (2008).
• Stevenson Deborah, «Πόλεις και αστικοί πολιτισμοί» (μετάφραση Ιουλία Πεντάζου), Αθήνα, Κριτική, 2007.
• Αραβαντινός Αθαν., «Πολεοδομικός σχεδιασμός, για μια βιώσιμη ανάπτυξη του αστικού χώρου», Αθήνα, Συμμετρία, 1997.
• Θεοδωρίδου, Λ., Καριώτου, Γ., «Αστικοί μετασχηματισμοί και πολεοδομικές εφαρμογές». Θεσσαλονίκη: Δίσιγμα, 2010.
• Lefèbvre Henri, «Le droit à la ville», Paris, Anthropos (2nd ed.), 1968.
• Θεοδωρά Γιώτα, Λουκάκης Παύλος, «Τυπολόγηση των Ελληνικών Πόλεων με Κριτήρια Περιφερειακής Εμβέλειας», στο: ΑΕΙΧΩΡΟΣ, Τόμος 4/ τεύχος 2 (Νοέμβριος 2005).
• Αραβαντινός Αθαν., «Δυναμικές και σχεδιασμός κέντρων στην πόλη των επόμενων δεκαετιών - προς συγκεντρωτικά ή αποκεντρωτικά σχήματα;», στο: ΑΕΙΧΩΡΟΣ, Τόμος 1/ τεύχος 1 (Νοέμβριος 2002).
• Λύκος Μαρτίνος, «Το "μητροπολιτικό όριο" στην Ελλάδα με γνώμονα τη διεθνή εμπειρία», στο: ΑΕΙΧΩΡΟΣ, Τόμος 5/ τεύχος 5 (Νοέμβριος 2006).
• Νικολαϊδου Σήλια, «Η κοινωνική οργάνωση του αστικού χώρου», Αθήνα: Παπαζήσης, 1993.
• Αλεξίου Θ., «Κοινωνικοποίηση και κοινωνικές αντιλήψεις για την υγεία. Μια κοινωνιολογική προσέγγιση», Σύγχρονα Θέματα 2001 (78-79).
• Ζήση Α., «Κοινωνία, Κοινότητα και Ψυχική Υγεία», Αθήνα, Gutenberg, 2013.

 

Ημερομηνία δημιουργίας

Παρασκευή 29 Ιανουαρίου 2021