Παρουσίαση/Προβολή
Εισαγωγή στη Σκηνική Πρακτική: Θεωρία και Πράξη
(533) - Χριστίνα Ζώνιου
Περιγραφή Μαθήματος
|
Περιεχόμενο μαθήματος: · Θεωρητική και πρακτική επισκόπηση της ιστορίας ορισμένων από τις προσεγγίσεις και τους μέγάλους δημιουργούς της σκηνικής πρακτικής του 20ου αιώνα, προκειμένου να διευκρινιστούν οι διαφορές τους όχι μόνο θεωρητικά αλλά και βιωματικά. · Εισαγωγή στην κατασκευή του ρόλου, στην ανάλυση και την ερμηνεία του κειμένου. · Εργασία σε υποομάδες, παρουσίαση σχολών της σκηνικής πρακτικής, προετοιμασία και παρουσίαση αυτοσχεδιασμών / σκηνών Στόχοι: Διδακτικός στόχος του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών με τις πιο βασικές τεχνικές, έννοιες και θεωρίες της τέχνης της υποκριτικής, της εκπαίδευσης του ηθοποιού και της σκηνοθεσίας του 20ού αιώνα: ψυχολογικός ρεαλισμός, φορμαλισμός, αντι-ψυχολογικό θέατρο, τελετουργικό θέατρο, κ.ά., καθώς η εξοικέιωση με τις προσωπικές εκφραστικές τους ικανότητες.
Μαθησιακά Αποτελέσματα: Με την επιτυχή ολοκλήρωση των μαθημάτων οι φοιτητές/τριες θα είναι σε θέση:
Γενικές Ικανότητες:
|
Ημερομηνία δημιουργίας
Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2020
-
Μέθοδοι αξιολόγησης
Μέθοδοι αξιολόγησης / βαθμολόγησης
Πρέπει να διαλέξετε μεταξύ του Α΄ή του Β΄τρόπου εξέτασης. Ο Γ’ τρόπος είναι ίδιος και υποχρεωτικός για όλους/ες.
Α. Πρακτική/ καλλιτεχνική εξέταση1) Παρουσίαση θεατρικών σκηνών
Ανοιχτή δημόσια παρουσίαση θεατρικών σκηνών σε υπο-ομάδες (διαδικτυακά ή δια ζώσης) σε ημερομηνία, κατά την τελευταία εβδομάδα του εξαμήνου πριν την έναρξη της εξεταστικής περιόδου.
Περιεχόμενο παρουσιάσεων: Ολοκληρωμένη παρουσίαση μιας σκηνής (μονόλογος, διάλογος ή σκηνή με περισσότερα πρόσωπα ή σκηνή που έχει προκύψει από αυτοσχεδιασμό πάνω στο κείμενο), από το έργο ο Εχθρός του Λαού του Χ. Ίψεν διάρκειας περίπου 5 λεπτών περίπου, διαλέγοντας μια μέθοδο προσέγγισης του ρόλου σας από τις σχολές που αναφέρονται αναλυτικά κατά τη διδασκαλία (Stanislavski, Brecht, Meyerhold).
Οδηγίες για τις ομάδες: Οι ομάδες καλό θα ήταν να είναι ολιγοπρόσωπες και έτσι οργανωμένες ώστε να δίνεται χώρος και χρόνος σε όλους τους φοιτητές να συμμετάσχουν ισότιμα, με διάφορους ρόλους, «πάνω» ή «κάτω από τη σκηνή». Δεν είναι υποχρεωτικό να συμμετάσχουν όλα τα μέλη της ομάδας ως ηθοποιοί, αλλά μπορούν να αναλάβουν επικουρικούς ρόλους σκηνοθέτη, δραματουργού, σκηνογράφου, υπεύθυνου παραγωγής κ.ο.κ.
Αφού συγκροτηθούν οι ομάδες για τις τελικές παρουσιάσεις και πριν από την έναρξη των προβών όλα τα μέλη των ομάδων θα πρέπει να έχουν διαβάσει τη θεωρία που σχετίζεται με τη σχολή που επιλέγουν και βεβαίως πολύ καλά το θεατρικό έργο.Οι ομάδες θα πρέπει να κάνουν τουλάχιστον 4-5 πρόβες του τελικού δρώμενου πριν την τελική παρουσίαση και να έχουν δείξει στη διδάσκουσα μία τουλάχιστον πρόβα πριν την εξεταστική σε μέρα που θα συμφωνηθεί.
Μέσα στις υποχρεώσεις τους, οι φοιτητές/τριες που θα παρουσιάσουν τις παραστάσεις τους στο πλαίσιο των εξετάσεων του μαθήματος, θα πρέπει να μεριμνήσουν για τη φωτογράφιση/ βιντεοσκόπηση (και το μονταζ, αν είναι δυνατόν) και την παράδοση του υλικού στην διδάσκουσα σε dvd ή σε ψηφιακό αρχείο, με σκοπό τη δημιουργία αρχείου - βιντεοθήκης του μαθήματος.
Στις παρουσιάσεις συμμετέχουν μόνο όσοι/ες φοιτητές/τριες έχουν παρακολουθήσει τακτικά το μάθημα (παρουσία σε τουλάχιστον 10 από τα 13 μαθήματα). Η συμμετοχή στις τελικές παρουσιάσεις είναι υποχρεωτική για όσους φοιτητές/τριες εξετάζονται με τον Α΄ τρόπο εξέτασης.
(Ποσοστό βαθμολογίας 30%)
2) Γραπτές εργασίες (ημερολόγιο -portfollio / τεκμηρίωση παρουσιάσεων / αυτοαξιολόγηση)
Αυτό-αξιολόγηση με ατομική έκθεση (3- 5 σελίδες), όπου θα επισημαίνονται οι δυσκολίες ή οι τυχόν αδυναμίες σας ή τα σημεία όπου παρατηρήσατε βελτίωση και όπου θα περιγράφεται η όλη πορεία σας, με αναφορά στη θεωρία, τις ασκήσεις, τις παρουσιάσεις. Στο κύριο μέρος της εργασίας σας θα τεκμηριώνετε τις αισθητικές επιλογές σας για την τελική παρουσίαση, θα κάνετε αναφορά σε όλα τα στοιχεία της θεατρικής σχολής που επιλέξατε και χρησιμοποιήσατε και θα αξιολογείτε την παρουσία σας με αναφορά στις δυσκολίες σας, τις ανακαλύψεις σας, τα σημεία που χρήζουν βελτίωσης, κ.λπ. H εργασία αναρτάται στο eclass στο πεδίο εργασίες, πριν την ημέρα των προφορικών εξετάσεων.
Συνεκτιμάται η συγκροτημένη και κριτική σκέψη, η κατανόηση των στόχων των δραστηριοτήτων, η ικανότητα αυτοκριτικής και αυτοπαρατήρησης, ο συγκροτημένος και σαφής γραπτός λόγος με αναφορές στην πράξη και τη θεωρία και οι βιβλιογραφικές αναφορές.(Ποσοστό βαθμολογίας 40%)
ή
Β. Θεωρητική εξέταση
Η θεωρητική εξέταση αφορά όσους φοιτητές δεν παρακολουθούν τακτικά τα μαθήματα για λόγους εργασίας και λόγους υγείας. Οι φοιτητές αυτοί εξετάζονται με απαλλακτική εργασία μεγέθους 4000- 5000 λέξεων, ακολουθώντας τις προϋποθέσεις της επιστημονικής εργασίας όπως είναι αναρτημένες στην ιστοσελίδα του τμήματος, με αντικείμενο ένα επιλεγμένο θέμα από την ιστορία της σκηνικής πρακτικής, της υποκριτικής τέχνης και κυρίως τον κοινωνικό ρόλο των ηθοποιών. Ενδεικτικά, μπορείτε να αναδείξετε το στυλ παιξίματος, τη σχέση με το κοινό, τα προσωπεία- κουστούμια, την κοινωνική λειτουργία / θέση των καλλιτεχνών της σκηνής, τις δυσκολίες τους κ.ο.κ. Είναι επίσης χρήσιμη η σύνδεση με τη σύγχρονη σκηνική πρακτική, η σχέση με τις σύγχρονες ή πρόσφατες αναζητήσεις των καλλιτεχνών της σκηνής μέσα από παραδείγματα ή βιβλιογραφικές αναφορές καθώς και η συνδυαστική εξέταση διαφορετικών εποχών.
Προτεινόμενα θέματα για εργασίες :
-Προσεγγίσεις της σκηνικής πρακτικής (υποκριτική, σκηνοθεσία, δραματουργία) σε παραστάσεις που έχετε δει, δια ζώσης ή μαγνητοσκοπημένες, ή στις οποίες έχετε συμμετάσχει, με βάση κάποια σχολή σκηνικής πρακτικής του 20-21ου αιώνα.
-Συνδυαστική παρουσίαση δημιουργών 20ος αιώνας (επιλέξετε και συγκρίνετε 2 εως 3 δημιουργούς): σχολές εκπαίδευσης του ηθοποιού, σκηνοθέτες και δάσκαλοι(Ρωσία: Κονσταντίν Στανισλάβσκι, Βζέβολοντ Μέγιερχολντ, Εβγκένι Βαχτάνγκοφ, Μιχαήλ Τσέχοφ, Γαλλία: Γαλλία Ζακ Κοπώ, Αντονέν Αρτώ, Ζακ Λεκόκ, Αριάν Μνουσκίν, Γερμανία: Μαξ Ράινχαρντ, Μπέρτολντ Μπρεχτ, Αγγλία: Τζόαν Λίτλγουντ, Πήτερ Μπρουκ ΗΠΑ: Λη Στρασμπεργκ, Στέλλα Άντλερ, Σάνφορντ Μάισνερ, Τζόζεφ Τσάικιν, Αν Μπόγκαρντ. Πολωνία: Γέρζυ Γκροτόφσκι, Βλότζιμιερτζ Στανιέβσκ, Ιταλία: Τζιόρτζιο Στρέλερ, Ντάριο Φο, Εουτζένιο Μπάρμπα).
-Συνεργαστείτε με κάποια από τις ομάδες που παρουσιάζουν δια ζώσης και γράψτε μία αναλυτική θεωρητική τεκμηρίωση της προσέγγισης που έχει επιλεγεί.
- Παρουσιάστε σχέδιο ολοκληρωμένης παράστασης με βάση μια σχολή σκηνικής πρακτικής του 20ου -21ου αιώνα πάνω στο κείμενο Ο εχθρός του λαού του Ίψεν.
Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, θα γίνουν 5 λεπτες παρουσιάσεις των εργασιών προς όλους τους φοιτητές/ -τριες του μαθήματος, κατά την ημέρα των παρουσιάσεων, σε συμφωνία με τη διδάσκουσα. Θα αναρτηθούν ολοκληρωμένες στο eclass πριν την ημερομηνία των προφορικών εξετάσεων του Φεβρουαρίου.
(Ποσοστό βαθμολογίας 70%)
Γ) Προφορικές εξετάσεις πάνω στη θεωρία (ΓΙΑ ΌΛΟΥΣ ΤΟΥΣ/ΤΙΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ/ΤΡΙΕΣ)
Στις προφορικές εξετάσεις, που είναι υποχρεωτικές για όλες και όλους, συμμετέχουν μόνο όσοι φοιτητές/ -τριες έχουν συμμετάσχει σε ένα από τα 2 προηγούμενα βήματα εξέτασης Α ή Β.
Οι εξετάσεις είναι προφορικές, με «ανοιχτά βιβλία», με ερωτήσεις κρίσεως σχετικές με τα χαρακτηριστικά των σχολών που εξετάστηκαν στα μαθήματα: π.χ. ιστορικές πληροφορίες, βασικές αρχές, επιρροές και σύγκριση με άλλες σχολές, αρνητικά - θετικά σύμφωνα με εσάς χαρακτηριστικά και τυχόν παραδείγματα από αξιόλογες θεατρικές παραστάσεις τις οποίες έχετε παρακολουθήσει ή στις οποίες έχετε λάβει μέρος, δυσκολίες σχετικά με την προσέγγιση της κάθε σχολής. Οι ερωτήσεις θα βασίζονται στις παραδόσεις, στις φωτοτυπίες και στα συγγράμματα και θα αξιολογηθεί η κατανόηση των εννοιών και των θεωριών. Θετικά θα αξιολογηθούν: η εμπλοκή σας με το αντικείμενο, το γενικότερο δικό σας διάβασμα με βάση τη βιβλιογραφία που έχει δοθεί, η παρακολούθηση παραστάσεων, ο συγκροτημένος λόγος, η κατανόηση των εννοιών και των ζητημάτων της σκηνικής πρακτικής που εξηγήθηκαν κατά τις παραδόσεις ή στη βιβλιογραφία.
(Ποσοστό βαθμολογίας 30%)
ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ
Α) Σημειώσεις (Βλ. eclass - Εγγραφα): 1) Ιστορία της Υποκριτικής μέχρι τον 20ο αιώνα 2) Ιστορία της Υποκρτικής του 20ου αιώνα 3) σημειώσεις από παραδόσεις
Β) Συγγράμματα
Γ) Η προτεινόμενη βιβλιογραφία, βιβλία/ κεφάλαια βιβλίων που αναφέρονται στον Στανισλάβσκι, τον Μέγιερχολντ, τον Μπρεχτ (προαιρετικό)
Επιπλέον σημεία προσοχής για την αξιολόγηση των φοιτητών
- Στις προφορικές εξετάσεις: αξιολογείται θετικά η ικανότητα συνδυαστικής χρήσης και επεξεργασίας των πληροφοριών, της κατανόησης και της κριτικής σκέψης, ενώ αντίθετα δεν ζητείται η απομνημόνευση πληροφοριών.
- Στις εργασίες - ημερολόγια που συνοδεύουν την πρακτική εξέταση: αξιολογείται αρνητικά η παράλειψη κάποιων βασικών ζητουμένων (πχ. η έλλειψη τεκμηρίωσης των αισθητικών επιλογών και της διαδικασίας εργασίας για την τελική παρουσίαση με αναφορά στη θεωρία και τη σχολή επιλογής). Επίσης, η απλή παράθεση και περιγραφή δραστηριοτήτων στις εργασίες χωρίς να φαίνεται σε τι σας χρησίμευσαν ή πώς συνδέονται με τις εκάστοτε σχολές, τι δυσκολίες αντιμετωπίσατε, τα ερωτηματικά σας, κλπ. Η έντονη προχειρότητα στη γλώσσα ή την παρουσίαση της εργασίας (πχ. χειρόγραφες εργασίες ή κεφαλαία γράμματα σε όλο το κείμενο), ο αδόκιμος λόγος, η έλλειψη βιβλιογραφικών αναφορών.
- Στις παρουσιάσεις (διαδικτυακές ή δια ζώσης): Αξιολογείται η σοβαρότητα και η πειθαρχεία με την οποία εκτελείται η παρουσίαση, η κατανόηση της αντίστοιχης σχολής και η σκηνική παρουσία. Εκτιμάται η σοβαρή προσπάθεια να κατανοηθεί εμπράκτως η εκάστοτε σχολή που επιλογής, ενώ δεν εκτιμάται θετικά η αποστασιοποιημένη ή ελλιπής ενασχόληση με τις παρουσιάσεις. Οι υποκριτικές/σκηνοθετικές ικανότητες των φοιτητών, παίζουν δευτερεύοντα ρόλο σε αυτό το εισαγωγικό μάθημα και δεν θα πρέπει να αποτελεί το κριτήριο αυτό πηγή άγχους για τους φοιτητές.
- Στις θεωρητικές εργασίες: αξιολογείται θετικά ο συγκροτημένος λόγος, ο πλούτος και η αξιοποίηση των βιβλιογραφικών πηγών και η χρήση των βιβλιογραφικών αναφορών με δεοντολογικό και επιστημονικό τρόπο (όχι αντιγραφές από το ίντερνετ, παραπομπές σε επιστημονικά βιβλία άρθρα κι όχι σε πλατφόρμες τύπου Wikipedia).
Προτεινόμενη βιβλιογραφία
Για την σκηνική πρακτική πριν τον 20 αιώνα
- Μποζίζιο Π. (2006): Iστορία του Θεάτρου, Αθήνα: Αιγόκερως
- Brown, J.R. (1995). The Oxford Illustrated History of Theatre. Oxford: Oxford University Press
- Diderot, D. (2009). Το παράδοξο με τον ηθοποιό. Αθήνα: Πόλις. Fraser, N. (2004).
- Dupont F. (2003). Η αυτοκρατορία του ηθοποιού: Το θέατρο στην Αρχαία Ρώμη. Αθήνα: Μορφωτικό ϊδρυμα Εθνικής Τραπέζης
- Easterling P. & Hall E. ((2002). Greek and Roman Actors: Aspects of an Ancient Profession. Cambridge: Cambridge University Press
- Gunawardana, A.J. et al ( 1989). Το θέατρο στην Ασία. Αθήνα: Δωδώνη
- Meyer- Dingraefe D. ( 2001). Approaches to Acting: Past and Present. New York: Continuum
- Taplin O. ( 2003). Η αρχαία ελληνική τραγωδία σε σκηνική παρουσίαση. Αθήνα: Παπαδήμα
- Zarilli Ph. et al (2006). Theatre Histories: An introduction. New York: Routledge
Για την σκηνική πρακτική στον 20 αιώνα
- Barba, E. & Savarese, N. (2008). H μυστική τέχνη του ηθοποιού- Αρχές Θεατρικής Ανθρωπολογίας. Αθήνα: ΚΟΑΝ.
- Γκροτόφσκι, Γ. (1982). Για ένα φτωχό θέατρο, Αθήνα: Θεωρία
- Dinkgraefe, D.M. (2001). Approaches to Αcting: Past and Present. New York: Continuum.
- Έσσλιν, Μ. (2005). Μπρεχτ ο άνθρωπος και το έργο του. Αθήνα: Δωδώνη
- Gorchakov, Ν. (1997). Βαχτάνγκοφ: Μαθήματα σκηνοθεσίας και υποκριτικής. Αθήνα: Μέδουσα.
- Hodge, A. (2000). Twentieth Century Actor Training. London and New York: Routledge.
- Μέγιερχολντ, Μ. (1982) Κείμενα για το θέατρο 1891 -1917, Αθήνα: Ιθάκη
- Μπρεχτ Μπ, (1979). «Μικρό όργανο για το θέατρο», στο Από τον Αριστοτέλη στον Μπρεχτ, Αθήνα: Κάλβος
- Moore, S. (1992). Το Σύστημα Στανισλάβσκι. Αθήνα: Παρασκήνιο.
- Στανισλάβσκι, Κ. (1959) Ένας ηθοποιός δημιουργείται, Αθήνα: Γκόνης
- Στανισλάβσκι, Κ. (1962) Πλάθοντας ένα ρόλο, Αθήνα: Γκόνης
- Τσέχοφ, Μ . (1991). Μαθήματα για έναν επαγγελματία ηθοποιό, Αθήνα: Δωδώνη