Παρουσίαση/Προβολή
Θέατρο στην Εκπαίδευση: Θεωρία και πράξη
(THES-1501) - ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΚΩΣΤΗ
Περιγραφή Μαθήματος
Στόχος του μαθήματος είναι η εισαγωγή στην εφαρμοσμένη παιδαγωγική του θεάτρου στην εκπαίδευση, η εξέλιξη και η επιστημονική και καλλιτεχνική τεκμηρίωσή της. Ειδικότερα, εξετάζονται:
- Η φύση και τα βασικά στοιχεία του θεάτρου στην εκπαίδευση: τεχνικές/συμβάσεις, αυτοσχεδιασμός, παιχνίδια, αφήγηση, προκείμενο κοκ – Βασικές αρχές σχεδιασμού παρεμβάσεων.
- Η παιδαγωγική και καλλιτεχνική διάσταση της θεατροπαιδαγωγικής: Επίδραση του θεάτρου στη Δραματική Τέχνη στην Εκπαίδευση (Stanislawski, Brecht, Bond κ.ά.) και Κριτική Παιδαγωγική (P. Freire).
- Η εξέλιξη της Θεατροπαιδαγωγικής: Από την Harriet Finlay-Johnson στην Dorothy Heathcote, η συμβολή της Ηeathcote στη διαμόρφωση της Δραματικής Τέχνης στην Εκπαίδευση, οι επίγονοι της Heathcote .
- Σύγχρονες θεωρίες μάθησης για τη Θεατροπαιδαγωγική [μάθηση βασισμένη στον εγκέφαλο (brain-based learning), νευροεπιστήμες (neuro-aesthetics και neuro-cognition), μάθηση βασισμένη στην τέχνη (arts-based learning), ενσώματη μάθηση (embodied learning), δημιουργικότητα (creativity) και ενσυναίσθηση (empathy)].
Το μάθημα παρέχεται αποκλειστικά εξ αποστάσεως με διαλέξεις [εξ αποστάσεως σύγχρονη εκπαίδευση], εβδομαδιαίες ασκήσεις και δραστηριότητες [εξ αποστάσεως ασύγχρονη εκπαίδευση]
Συγκεκριμένα, το μάθημα περιλαμβάνει
-Εκπόνηση έξι σύντομων ασκήσεων (30% του τελικού βαθμού) - Ανατίθενται μία κάθε δύο εβδομάδες (2η, 4η, 6η, 8η, 10, 12η) με όριο ανάρτησης στην eClass δεκατέσσερις ημέρες.
-Δύο εκπαιδευτικές δραστηριότητες (30% του τελικού βαθμού) - Ανατίθενται η πρώτη την 6η εβδομάδα και η δεύτερη την 12η εβδομάδα με όρια ανάρτησης στην eClass τις δύο εβδομάδες.
-Μία εργασία εξαμήνου (40% του τελικού βαθμού) - Την 6η εβδομάδα δηλώνεται το θέμα στην eClass, στέλνονται οδηγίες από τη διδάσκουσα και η εργασία αναρτάται στην τελική της μορφή μέχρι το τέλος της εξεταστικής περιόδου του εξαμήνου.
Οι ΜΦ που δεν έχουν πλήρες portfolio, αλλά εχουν καλύψεις το 50% των ασκήσεων και όλες τις δραστηριότητες και την εργασία, βαθμολογούνται με βάση το περιεχόμενο του φακέλου τους. Σε κάθε άλλη περίπτωση μη ολοκληρωμένου φακέλου, οι ΜΦ παραπέμπονται σε επαναληπτική εξέταση, χωρίς την υποχρέωση εκ νέου παρακολούθησης του μαθήματος.
Ημερομηνία δημιουργίας
Τρίτη 1 Ιουλίου 2025
-
Περιεχόμενο μαθήματος
Στόχος του μαθήματος είναι η εισαγωγή στην εφαρμοσμένη παιδαγωγική του θεάτρου στην εκπαίδευση, η εξέλιξη και η επιστημονική και καλλιτεχνική τεκμηρίωσή της. Ειδικότερα, εξετάζονται:
- Η φύση και τα βασικά στοιχεία του θεάτρου στην εκπαίδευση: τεχνικές/συμβάσεις, αυτοσχεδιασμός, παιχνίδια, αφήγηση, προκείμενο κοκ – Βασικές αρχές σχεδιασμού παρεμβάσεων.
- Η παιδαγωγική και καλλιτεχνική διάσταση της θεατροπαιδαγωγικής: Επίδραση του θεάτρου στη Δραματική Τέχνη στην Εκπαίδευση (Stanislawski, Brecht, Bond κ.ά.) και Κριτική Παιδαγωγική (P. Freire).
- Η εξέλιξη της Θεατροπαιδαγωγικής: Από την Harriet Finlay-Johnson στην Dorothy Heathcote, η συμβολή της Ηeathcote στη διαμόρφωση της Δραματικής Τέχνης στην Εκπαίδευση, οι επίγονοι της Heathcote .
- Σύγχρονες θεωρίες μάθησης για τη Θεατροπαιδαγωγική [μάθηση βασισμένη στον εγκέφαλο (brain-based learning), νευροεπιστήμες (neuro-aesthetics και neuro-cognition), μάθηση βασισμένη στην τέχνη (arts-based learning), ενσώματη μάθηση (embodied learning), δημιουργικότητα (creativity) και ενσυναίσθηση (empathy)].
Μαθησιακοί στόχοι
Οι Μ.Φ. μετά την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος αναμένεται να:
· Προσδιορίζουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του θεάτρου στην εκπαίδευση ως εφαρμοσμένης παιδαγωγικής και ως τέχνης
· Περιγράφουν την εξέλιξη του θεάτρου στην εκπαίδευση από τις αρχές του 20ού αιώνα μέχρι σήμερα
· Διακρίνουν τις ποικίλες διαστάσεις του θεάτρου στην εκπαίδευση
· Συνδέουν το θέατρο στην εκπαίδευση με τις καλλιτεχνικές καταβολές του
· Συνδέουν το θέατρο στην εκπαίδευση με σύγχρονες θεωρίες μάθησης
· Αναγνωρίζουν τη δυναμική του θεάτρου στην εκπαίδευση ως εφαρμοσμένης παιδαγωγικής και τέχνης
· Χρησιμοποιούν τις κατάλληλες μεθόδους και τεχνικές για την εφαρμογή του θεάτρου στην εκπαίδευση
· Εκπονούν μεταπτυχιακές ακαδημαϊκές εργασίες, ασκώντας την κριτική σκέψη τους και αξιοποιώντας ποικίλη βιβλιογραφία
- Εφαρμόζουν τις κατακτηθείσες γνώσεις και δεξιότητες σε ποικίλα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα.
Βιβλιογραφία
Ξενόγλωσση
Bolton, G. M. (1998). Acting in classroom drama: A critical analysis. Birmingham: University of Central England.
Booth, D. (2012). Reconsidering Dorothy Heathcote's Educational Legacy. Drama Research 3 (1), Testimony.
Doona, J. (2014). Secondary Drama: A Creative Source Book. London: Routledge.
Fleming, M. (2001). Teaching drama in primary and secondary schools: an integrated approach. London: David Fulton Publishers.
Goode, T. (1995). Structuring drama work: a handbook of available forms in theatre and drama. Cambridge: Cambridge University Press.
Hornbrook, D. (1998α). Education and dramatic art. London: Routledge.
Hornbrook, D. (1998β). On The Subject of Drama. London: Routledge.
Neelands, J., & Goode, T. (2000). Structuring Drama Work. A Handbook of Available Forms in Theatre and Drama. Cambridge: Cambridge University Press.
O' Neill, C. (1995). Drama Worlds: A Framework for Process Drama. Portsmouth: Heinemann.
O' Neill, C. (2015). Dorothy Heathcote in Education and Drama: Essential Writings. London: Routledge.
Somers, J. (1995). Drama in the Curriculum. London: Cassell.
Spolin, V. (1963). Improvisation for the Theatre. A Handbook of Teaching and Directing Techniques. Evanston, Illinois: Northwestern University Press.
Spolin, V. (1986). Theater Games for the Classroom: A Teacher's Handbook. Evanston: Northwestern University Press.
Way, B. (1967). Development through Drama. London: Longman.
Ελληνόγλωσση
Κλαδάκη, Μ., & Μαστροθανάσης, Κ. (2024). Θέατρο στην Εκπαίδευση: Σύγχρονες τάσεις, εξελίξεις και προοπτικές. Αθήνα: Πατάκης.
Κοντογιάννη, Α. (2008). Μαύρη αγελάδα-άσπρη αγελάδα: δραματική τέχνη στην εκπαίδευση και διαπολιτισμικότητα. Δραματική τέχνη στην εκπαίδευση και διαπολιτισμικότητα. Αθήνα: Τόπος.
Λενακάκης, Α. (2013α). Η μορφοπαιδευτική αξία του παιχνιδιού και του θεάτρου στην εκπαίδευση. Στο Θ. Γραμματάς (Επιμ.), Το θέατρο ως μορφοπαιδευτικό αγαθό και καλλιτεχνική έκφραση στην εκπαίδευση και την κοινωνία (σσ. 58-77). ΕΚΠΑ.
Λενακάκης, Α. (2013β). H θεατροπαιδαγωγική στην εκπαίδευση: Τάσεις και στάσεις. Μια έρευνα με αφορμή τα σενάρια για τη συνέντευξη των υποψηφίων σχολικών συμβούλων πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Παιδαγωγικά Ρεύματα στο Αιγαίο, 6(1), 69-81. https://doi.org/10.12681/revmata.31130
Λενακάκης, Α. (Επιμ.). (2024). Τέχνες, διαδίκτυο και δημιουργικότητα. Εκπαιδευτικές προσεγγίσεις και εφαρμογές. Θεσσαλονίκη: ΤΕΠΑΕ ΑΠΘ. https://doi.org/10.12681/sece-auth.209
Παπαδόπουλος, Σ. (2010). Παιδαγωγική του θεάτρου. Εκδόσεις ιδίου.
Πίγκου-Ρεπούση, Μ. (2019). Εκπαιδευτικό Δράμα: Από το Θέατρο στην Εκπαίδευση. Αθήνα: Καστανιώτης.
Πεφάνης, Γ. Π., & Φανουράκη, Κ. (2021). Εφαρμοσμένο Θέατρο: Ποιοτικές Μέθοδοι Έρευνας και Μάθησης Μέσω Παραστατικών Τεχνών. Αθήνα: Παπαζήσης.
Μέθοδοι διδασκαλίας
Εξ αποστάσεως σύγχρονη (μέσω τηλεδιάσκεψης) και ασύγχρονη εκπαίδευση
Το μάθημα αναπτύσσεται με διαλέξεις και εργαστηριακές ασκήσεις και εφαρμογές σύμφωνα με τις αρχές της θεατροπαιδαγωγικής.
Θα χρησιμοποιηθεί η ψηφιακή πλατφόρμα e-class.
Για τη μελέτη κι εμβάθυνση δίνονται ασκήσεις στους φοιτητές, οι οποίες αναρτώνται στην e-class του μαθήματος. Παράλληλα, η e-class εμπλουτίζεται με μικρά σε έκταση αποσπάσματα από τη βιβλιογραφία, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία περί προστασίας των πνευματικών δικαιωμάτων.
Συνδυασμός σύγχρονων (webex/zoom) και ασύγχρονων (e-class) ψηφιακών μέσων για το εξ αποστάσεως μάθημα
Μέθοδοι αξιολόγησης
Εκπόνηση έξι σύντομων ασκήσεων (30% του τελικού βαθμού) - Ανατίθενται μία κάθε δύο εβδομάδες (2η, 4η, 6η, 8η, 10, 12η) με όριο ανάρτησης στην eClass δεκατέσσερις ημέρες.
Δύο εκπαιδευτικές δραστηριότητες (30% του τελικού βαθμού) - Ανατίθενται η πρώτη την 6η εβδομάδα και η δεύτερη την 12η εβδομάδα με όρια ανάρτησης στην eClass τις δύο εβδομάδες.
Μία εργασία εξαμήνου (40% του τελικού βαθμού) - Την 6η εβδομάδα δηλώνεται το θέμα στην eClass, στέλνονται οδηγίες από τη διδάσκουσα και η εργασία αναρτάται στην τελική της μορφή μέχρι το τέλος της εξεταστικής περιόδου του εξαμήνου.
Οι ΜΦ που δεν έχουν πλήρες portfolio εργασιών, αλλά εχουν καλύψεις το 50% των ασκήσεων και όλες τις δραστηριότητες και την εργασία, βαθμολογούνται με βάση το περιεχόμενο του φακέλου τους. Σε κάθε άλλη περίπτωση μη ολοκληρωμένου φακέλου, οι ΜΦ παραπέμπονται σε επαναληπτική εξέταση, χωρίς την υποχρέωση εκ νέου παρακολούθησης του μαθήματος.
Διδάσκοντες
Κωστή, Κατερίνα
Λενακάκης, Αντώνης
Ομάδα στόχος
Κυρίως εκπαιδευτικοί πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης
Προτεινόμενα συγγράμματα
Κλαδάκη, Μ., & Μαστροθανάσης, Κ. (2024). Θέατρο στην Εκπαίδευση: Σύγχρονες τάσεις, εξελίξεις και προοπτικές. Αθήνα: Πατάκης.
Κοντογιάννη, Α. (2008). Μαύρη αγελάδα-άσπρη αγελάδα: δραματική τέχνη στην εκπαίδευση και διαπολιτισμικότητα. Δραματική τέχνη στην εκπαίδευση και διαπολιτισμικότητα. Αθήνα: Τόπος.
Λενακάκης, Α. (Επιμ.). (2024). Τέχνες, διαδίκτυο και δημιουργικότητα. Εκπαιδευτικές προσεγγίσεις και εφαρμογές. Θεσσαλονίκη: ΤΕΠΑΕ ΑΠΘ. https://doi.org/10.12681/sece-auth.209
Παπαδόπουλος, Σ. (2010). Παιδαγωγική του θεάτρου. Εκδόσεις ιδίου.
Πίγκου-Ρεπούση, Μ. (2019). Εκπαιδευτικό Δράμα: Από το Θέατρο στην Εκπαίδευση. Αθήνα: Καστανιώτης.
Περισσότερα
Φόρτος εργασίας
Δραστηριότητα
Φόρτος Εργασίας Εξαμήνου
6 διαλέξεις [Χ3-3,5 ώρες]
20
6 ασκήσεις [Χ5 ώρες]
30
2 εκπαιδευτικές δραστηριότητες [Χ 15 ώρες]
30
1 εργασία εξαμήνου [Χ40]
40
Ατομική μελέτη
130
Σύνολο Μαθήματος
250