Παρουσίαση/Προβολή
Κλινική Νευροψυχολογία
(2529) - ΓΕΩΡΓΙΑ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ
Περιγραφή Μαθήματος
|
Το μάθημα αυτό εστιάζει στην ανασκόπηση και ανάλυση της συμπτωματολογίας, του νευροβιολογικού υποστρώματος και των νευροψυχολογικών ελλειμμάτων στις νευροψυχολογικές διαταραχές που εκδηλώνονται σε ασθενείς με σωματικά, νευρολογικά και ψυχιατρικά προβλήματα, όπως ασθενείς με εγκεφαλικό επεισόδιο, νευροεκφυλιστικά νοσήματα - άνοια, απομυελινωτικές νόσους, κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις καθώς και ενδοκρινικές διαταραχές, στους οποίους έχουν επηρεαστεί οι εγκεφαλικές λειτουργίες. Στο πλαίσιο του μαθήματος θα εξεταστούν η αξιολόγηση των νοητικών διαταραχών με συγκεκριμένες νευροψυχολογικές δοκιμασίες καθώς και οι επιπτώσεις των νευροψυχολογικών διαταραχών στην καθημερινή λειτουργικότητα των ασθενών. Τέλος, θα γίνει εκτενής αναφορά στις διαθέσιμες, εμπειρικά τεκμηριωμένες, θεραπευτικές τεχνικές υποστήριξης και αποκατάστασης των νευροψυχολογικών ελλειμμάτων. |
Ημερομηνία δημιουργίας
Τρίτη 23 Νοεμβρίου 2021
-
Περιεχόμενο μαθήματος
Στόχος του μαθήματος είναι η παρουσίαση της φυσιολογικής οργάνωσης του εγκεφάλου και η σχέση με τη φυσιολογική νοητική λειτουργία και συμπεριφορά. Στη συνέχεια θα παρουσιαστεί η σχέση της παθολογικής εγκεφαλικής λειτουργίας με την αποκλίνουσα συμπεριφορά και νόηση, ανασκόπηση των κυριότερων νευρολογικών διαταραχών που παρουσιάζουν νευροψυχολογικές διαταραχές, μέθοδοι εκτίμησης των νευροψυχολογικών διαταραχών, παρουσίαση, ανάλυση και επίδειξη νευροψυχολογικών εργαλείων, βασικές αρχές της νευροψυχολογικής αποκατάστασης και σχετικών μεθόδων/προσεγγίσεων νευροψυχολογικής αποκατάστασης.
Αρχικά το μάθημα περιλαμβάνει μία σύντομη ιστορική αναδρομή για τη διερεύνηση της σχέσης εγκεφαλικών δομών και συμπεριφοράς, με στόχο να κατανοήσουν οι φοιτητές την πορεία που ακολούθησε η αναζήτηση των εγκεφαλικών δομών που σχετίζονται με συγκεκριμένες νοητικές λειτουργίες και διαταραχές καθώς και τη διατύπωση των αρχικών ερωτημάτων που οδήγησαν στις σύγχρονες νευροψυχολογικές θεωρήσεις. Επί παραδείγματι, θα αναφερθούν σημαντικές ιδέες και ανακαλύψεις από τη φρενολογία του Gall ως τις μέρες μας, σχετικά με τον εντοπισμό των νοητικών λειτουργιών στον εγκέφαλο, την ημισφαιρική εξειδίκευση, καθώς και την αντιστοίχιση βλάβης-ελλείμματος. Στη συνέχεια, θα πραγματοποιηθεί σύντομη επισκόπηση του νευρικού συστήματος, με έμφαση σε εγκεφαλικές δομές που αποτελούν το υπόστρωμα της ανθρώπινης συμπεριφοράς και νόησης. Συγκεκριμένα, περιγράφονται οι περιοχές που εμπλέκονται στον λόγο, τη μνήμη, την οπτικοχωρική επεξεργασία και τις επιτελικές λειτουργίες. Μετά την ολοκλήρωση των δύο πρώτων εισαγωγικών διαλέξεων, πραγματοποιείται εισαγωγή των φοιτητών στις βασικές αρχές που διέπουν τη νευροψυχολογική αξιολόγηση των νοητικών λειτουργιών καθώς και αναλυτική παρουσίαση της χορήγησης και βαθμολόγησης νευροψυχολογικών δοκιμασιών που χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση των βασικών τομέων της νόησης (λόγος, μνήμη, προσοχή, ταχύτητα επεξεργασίας, πράξης, κατασκευαστικών ικανοτήτων).
Στην συνέχεια γίνεται αναλυτική παρουσίαση των βασικών νευρολογικών και λοιπών διαταραχών, με έμφαση στα νευροψυχολογικά ελλείμματα που εκδηλώνονται και επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργικότητα των ασθενών.
Ενδεικτικά εδώ αναφέρονται:
- Ήπια νοητική διαταραχή (MCI).
- Άνοια τύπου Alzheimer, με προεξάρχοντα μνημονικά ελλείμματα.
- Μετωποκροταφική άνοια.
- Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο στο αριστερό ημισφαίριο, με προεξάρχουσες γλωσσικές διαταραχές (αφασία).
- Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο στο δεξί ημισφαίριο, με προεξάρχουσες διαταραχές οπτικής ή χωρικής επεξεργασίας (πχ αγνωσία μετά από βλάβη σε κορταφοϊνιακές περιοχές ή ημιαμέλεια μετά από βλάβες σε δεξιές βρεγματικέ περιοχές) αλλά και διαταραχές στην κοινωνική νόηση και τη μεταφορική γνώση.
- Σκλήρυνση κατά πλάκας.
- Κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις.
Στο τέλος κάθε διάλεξης θα παρουσιάζεται πλήρης έκθεση πραγματικού περιστατικού, με έμφαση στη συμπτωματολογία, την απεικόνιση του εγκεφάλου και την νευροψυχολογική αξιολόγηση, με στόχο την καλύτερη κατανόηση της εκάστοτε ομάδας διαταραχών από τους φοιτητές.
Η εν λόγω παρουσίαση των κλινικών περιστατικών θα αποτελέσει και τη βάση για την πραγματοποίηση της ατομικής εργασίας, η οποία αποτελεί μέρος της συνολικής αξιολόγησης των φοιτητών.
Τέλος, συζητούνται οι επιπτώσεις νευροψυχολογικών ελλειμμάτων στην καθημερινή διαβίωση των ασθενών και παρουσιάζονται εκτενώς θεραπευτικά μοντέλα και μέθοδοι παρέμβασης και αποκατάστασης για τις νοητικές, όσο και για τις ψυχιατρικές ή συμπεριφορικές διαταραχές που ενδέχεται να προκύψουν μετά από εγκεφαλική βλάβη.
Προτεινόμενα συγγράμματα
Kolb, B., & Whishaw, I. Q. (2018). Βασικές αρχές νευροψυχολογίας του ανθρώπου (Επιστημονική επιμ. ελληνικής έκδοσης: Επιστημονική Επιμέλεια: Σ. Γιακουμάκη, Α. Καστελλάκης). Εκδόσεις Gutenberg.