Παρουσίαση/Προβολή

Δομή μαθήματος

Ενότητα 1: Εφαρμοσμένη γλωσσολογία και διδασκαλία της γλώσσας

Ενότητα 2: Μεθοδολογικές προσεγγίσεις στη διδασκαλία της Νέας Ελληνικής ως μητρικής

Ενότητα 3: Εργαλεία, πόροι και βιβλιογραφία για τη γλωσσική διδασκαλία

Ενότητα 4: Γραμματικές της Νέας Ελληνικής: Σχολικές και επιστημονικές

Ενότητα 5: Διδασκαλία γραμματικής: Εφαρμογές Ι

Ενότητα 6: Διδασκαλία γραμματικής: Εφαρμογές ΙΙ

Ενότητα 7: Λεξικά της Νέας Ελληνικής: Σχολικά και επιστημονικά

Ενότητα 8: Διδασκαλία λεξιλογίου: Εφαρμογές

Ενότητα 9: Βασικές έννοιες για τη διδασκαλία του κειμένου

Ενότητα 10: Διδασκαλία κειμένου: Εφαρμογές

Ενότητα 11: Γλωσσικές ποικιλίες και η διδασκαλία τους

Ενότητα 12: Διδασκαλία της λογοτεχνίας

Ενότητα 13: Προγράμματα σπουδών για το μάθημα της Γλώσσας

Προτεινόμενα συγγράμματα

Kalantzis, M., Cope, B., Αρβανίτη, Ε. & Ν. Στελλάκης. (2019). Γραμματισμοί: Μια παιδαγωγική διαφοροποιημένου σχεδιασμού και πολυτροπικών νοηματοδοτήσεων. Αθήνα: Κριτική.

Κατσιμαλή, Γ. (2007). Γλωσσολογία σε εφαρμογή. Αθήνα: Καρδαμίτσα.

Μιχάλης, Α. (2020). Γλωσσική διδασκαλία και πρακτικές γραμματισμού στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Αθήνα: Gutenberg.

Χαραλαμπόπουλος, Α. (επιμ.) (2006). Γραμματισμός, κοινωνία και εκπαίδευση. Θεσσαλονίκη: Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών/Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη.

Συμπληρωματική βιβλιογραφία

Αναστασιάδη-Συμεωνίδη, Ά.,  Αποστολίδου, Β., Ιορδανίδου, Ά., Καραντζόλα, Ε.,  Κοσεγιάν, Χ., Μητσιάκη, Μ., Παπαδοπούλου, Μ., Φλιάτουρας, Α., Χατζησαββίδης, Σ. & Ε. Χοντολίδου (2015). Οι καινοτομίες του νέου Προγράμματος Σπουδών για τη γλώσσα στην υποχρεωτική εκπαίδευση. Μελέτες για την ελληνική γλώσσα 35, 55-66. Διαθέσιμο στο: http://ins.web.auth.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=992&Itemid=360&lang=el

Αντωνίου-Κρητικού, Ι., Γιάγκου, Μ., Κάντζου, Β. & Σ. Σταμούλη (2010). Ο μαθητής ως ερευνητής: αξιοποίηση σωμάτων κειμένων στη γλωσσική διδασκαλία. Μελέτες για την ελληνική γλώσσα 30, 98-111. Διαθέσιμο στο: http://ins.web.auth.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=522&Itemid=179&lang=el

Αρχάκης, Α. (2005). Γλωσσική διδασκαλία και σύσταση των κειμένων. Αθήνα: Πατάκης.

Αρχάκης, Α. (2008). Η διδασκαλία του προφορικού λόγου στην υποχρεωτική εκπαίδευση: Ζητήματα, ζητούμενα και προοπτικές. Στο Α. Μόζερ, Αικ. Μπακάκου- Ορφανού, Χρ. Χαραλαμπάκης & Δ. Χειλά-Μαρκοπούλου (επιμ.) Γλώσσης χάριν. Τόμος αφιερωμένος από τον Τομέα Γλωσσολογίας στον Καθηγητή Γεώργιο Μπαμπινιώτη. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

Αρχάκης, Α. & Ά. Ιορδανίδου (2001). Ανάλυση μαθητικού λόγου: Στοιχεία προφορικότητας σε μαθητικά γραπτά. . Πρακτικά 4ου Διεθνούς Συνεδρίου Ελληνικής Γλωσσολογίας, Πανεπιστήμιο Κύπρου, 17-19 Σεπτεμβρίου, 543-550.

Αρχάκης, Α. & Β. Τσάκωνα (2010). Προσεγγίζοντας τον κριτικό γραμματισμό μέσα από το πρίσμα της αφήγησης. Μελέτες για την ελληνική γλώσσα 30, 112-122. Διαθέσιμο στο: http://ins.web.auth.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=522&Itemid=179&lang=el

Atkins, S. B. T. & M. Rundell. (2008). The Oxford Guide to Practical Lexicography. Oxford: Oxford University Press.

Γεωργακοπούλου, Α. & Δ. Γούτσος (2001). Εφαρμοσμένη ανάλυση λόγου στα ελληνικά: από τη θεωρία στην πράξη. Πρακτικά 4ου Διεθνούς Συνεδρίου Ελληνικής Γλωσσολογίας, Πανεπιστήμιο Κύπρου, 17-19 Σεπτεμβρίου, 551-557.

Γεωργακοπούλου, Α. & Δ. Γούτσος (2011). Κείμενο και επικοινωνία. Ανανεωμένη έκδοση. Αθήνα: Πατάκης.

Γεωργιαφέντης, Μ., Κοτζόγλου, Γ. & Ε. Φιλιππάκη-Warburton. (2011). Η συμβολή της γλωσσολογικής έρευνας στη σχολική γραμματική: Ζητήματα ανάλυσης της γλώσσας στη Γραμματική Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού. Μελέτες για την ελληνική γλώσσα 31, 76-88. Διαθέσιμο στο: http://ins.web.auth.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=520&Itemid=180&lang=el

Γούτσος, Δ. (2007). Τα κειμενικά «λάθη» των μαθητών Γυμνασίου και η σημασία τους. Πρακτικά του συνεδρίου του Κέντρου Εκπαιδευτικής Έρευνας «Τα λάθη των μαθητών: δείκτες αποτελεσματικότητας ή κλειδιά για τη βελτίωση της ποιότητας της εκπαίδευσης», Αθήνα 1-2 Νοεμβρίου 2007. Διαθέσιμο στο: http://www.kee.gr/attachments/file/praktika/praktika_lathi.pdf  

Γούτσος, Δ. & Γ. Φραγκάκη (2015). Εισαγωγή στη γλωσσολογία σωμάτων κειμένων. Ηλεκτρονικό βιβλίο. Αθήνα: Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών. Διαθέσιμο στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://hdl.handle.net/11419/1932

Γούτσος, Δ. & Γ. Φραγκάκη (2017). Η συμβολή των σωμάτων κειμένων στη λεξικογραφία: Παρατηρήσεις και παραδείγματα από τα Ελληνικά. Στο Αναστασία Χριστοφίδου (επιμ.) Δελτίο Επιστημονικής Ορολογίας και Νεολογισμών 14: Όψεις της Σωματοκειμενικής Γλωσσολογίας: Αρχές, εφαρμογές, προκλήσεις. Αθήνα: Εθνικό Τυπογραφείο, 207-235.

Γρίβα, Ε., Κουτσογιάννης, Δ., Ντίνας, Κ., Στάμου, Α., Χατζηπαναγιωτίδη, Ά. & Χατζησαββίδης, Σ. (επιμ.). (2014). Πρακτικά Πανελλήνιου Συνεδρίου «Ο κριτικός γραμματισμός στη σχολική πράξη». Διαθέσιμο στο: http://www.nured.uowm.gr/drama/PRAKTIKA.html

Calantzis, M.  & B. Cope. (2001). Πολυγραμματισμοί. Στο Α.-Φ. Χριστίδης (επιμ.). Εγκυκλοπαιδικός οδηγός για τη γλώσσα. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. Διαθέσιμο στο: http://www.greek-language.gr/greekLang/studies/guide/thema_e2/index.html

Δενδρινού, Β. (2001). Η διδασκαλία της μητρικής γλώσσας. Στο Α.-Φ. Χριστίδης (επιμ.). Εγκυκλοπαιδικός οδηγός για τη γλώσσα. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. Διαθέσιμο στο: http://www.greek-language.gr/greekLang/studies/guide/thema_e3/index.html

Κλειδή, Σ. & Α. Τσόκογλου. (2014). Η σύγχρονη γλωσσολογία στη διδασκαλία της γραμματικής στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Μελέτες για την ελληνική γλώσσα 34, 231-243. Διαθέσιμο στο: http://ins.web.auth.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=888&Itemid=354&lang=el

Κουτσογιάννης, Δ. Διδακτική αξιοποίηση των ηλεκτρονικών λεξικών και σωμάτων κειμένων: θεωρητικό πλαίσιο. Διαθέσιμο στο: http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/education/cbt/utilization/theory.html

Κουτσογιάννης, Δ. (2001). Η γλωσσική αγωγή: νέες τεχνολογίες. Στο Α.-Φ. Χριστίδης (επιμ.). Εγκυκλοπαιδικός οδηγός για τη γλώσσα. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. Διαθέσιμο στο: http://www.greek-language.gr/greekLang/studies/guide/thema_e13/index.html

Κουτσογιάννης, Δ. (2006). Διδασκαλία της ελληνικής σήμερα: δεδομένα και ζητούμενα. Πρακτικά της 26ης Ετήσιας Συνάντησης του Τομέα Γλωσσολογίας του Α.Π.Θ., 233-251.

Μητσικοπούλου, Β. (2001). Γραμματισμός. Στο Α.-Φ. Χριστίδης (επιμ.). Εγκυκλοπαιδικός οδηγός για τη γλώσσα. Θεσσαλονίκη: Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας. Διαθέσιμο στο: http://www.greek-language.gr/greekLang/studies/guide/thema_e1/index.html

Μιχάλης, Α. (2013). Αξιοποίηση των ηλεκτρονικών σωμάτων κειμένων στη διδασκαλία της γραμματικής: μεθοδολογικές αρχές και πρακτική εφαρμογή. Στο Ν. Τσιτσανούδη-Μαλλίδη (επιμ.) Γλώσσα και σύγχρονη (πρωτο)σχολική εκπαίδευση: Επίκαιρες προκλήσεις και προοπτικές. Αθήνα: Gutenberg, 241-262.

Μπακογιάννης, Α. (2014). Η διδασκαλία του προφορικού λόγου στο Γυμνάσιο: Προβλήματα και προτάσεις. Στο Δ. Γούτσος (επιμ.) Ο προφορικός λόγος στα ελληνικά. Καβάλα: Σαΐτα. Διαθέσιμο στο: http://www.saitapublications.gr/2014/04/ebook.90.html  

Πολίτης, Π. & Κουρδής, Ε. (2014). Η χρήση γεωγραφικών διαλέκτων σε τηλεοπτικές διαφημίσεις: Μια πρόταση για τη διδακτική τους αξιοποίηση. In G. Kotzoglou et al. (eds) Selected Papers of the 11th International Conference on Greek Linguistics. Rhodes: University of the Aegean, 1377-1389. Διαθέσιμο στο: http://ikee.lib.auth.gr/record/269832/files/ICGL_11_selected_papers.pdf

Στάμου, Α.Γ. & Γρίβα, Ε. (2011). Διερεύνηση στοιχείων προφορικότητας στα γραπτά κείμενα Κύπριων μαθητών/μαθητριών του Δημοτικού. Μελέτες για την ελληνική γλώσσα 31, 472-484. Διαθέσιμο στο: http://ins.web.auth.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=520&Itemid=180&lang=el

Στάμου, Α.Γ., Πολίτης, Π. & Α. Αρχάκης (επιμ.) (2016). Γλωσσική ποικιλότητα και κριτικοί γραμματισμοί στον λόγο της μαζικής κουλτούρας: Εκπαιδευτικές προτάσεις για το γλωσσικό μάθημα. Καβάλα: Σαΐτα. Διαθέσιμο στο: http://www.saitapublications.gr/2016/05/ebook.202.html

Τσίπου, Δ. (2004). Πρότυπα οργάνωσης και πύκνωση κειμένου: Μια διδακτική προσέγγιση. Μελέτες για την ελληνική γλώσσα 24, 705-716.

Χατζησαββίδης, Σ. (2010). (Ξανα)γράφοντας σήμερα μια σχολική γραμματική με βάση τη Νεοελληνική γραμματική (της δημοτικής)του Μανόλη Τριανταφυλλίδη (1941). Μελέτες για την ελληνική γλώσσα 30, 678-689. Διαθέσιμο στο: http://ins.web.auth.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=522&Itemid=179&lang=el