Please ensure Javascript is enabled for purposes of website accessibility

Παρουσίαση/Προβολή

Εικόνα επιλογής

Έδρα Jean Monnet: Οι Εξωτερικές Σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η Ανάλυση Εξωτερικής Πολιτικής

(5020Υ) -  Νικόλαος Τζιφάκης

Περιγραφή Μαθήματος

Το μάθημα προσφέρει μια οπτική υπό το πρίσμα της ανάλυσης εξωτερικής πολιτικής στη λήψη αποφάσεων και την υλοποίησή τους στον τομέα των εξωτερικών σχέσεων της Ευρωπαϊκής ‘Ένωσης (Ε.Ε.). Το μάθημα εξετάζει την περίπλοκη αλληλεπίδραση των υπερεθνικών και διακυβερνητικών θεσμών της ΕΕ και των κυβερνήσεων των κρατών-μελών ανά τομέα/θεματική της εξωτερικής πολιτικής. Η Ένωση προσεγγίζεται ως ένας sui generis διεθνής δρώντας και φωτίζονται οι πιο σημαντικές μεταβλητές που καθορίζουν την επιρροή της στο διεθνές σύστημα. Ειδικότερα, μελετάται κάθε διακριτή διάσταση της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ (π.χ. διπλωματία, εμπόριο κ.λπ.) και απαντώνται τα ακόλουθα ερωτήματα: Που εδράζεται η αρμοδιότητα για τη λήψη αποφάσεων στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής; Με ποιες διαδικασίες λαμβάνονται οι σχετικές αποφάσεις; Τι μέσα και πόρους διαθέτει η ΕΕ για την άσκηση εξωτερικής πολιτικής; Ποιες είναι οι σημαντικότερες προτεραιότητες της Ένωσης και πως επιδιώκεται η προώθησή τους; Τέλος, το μάθημα συζητά τις βασικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ΕΕ στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής όπως την επίτευξης της συνοχής, της συνέπειας και της αποτελεσματικότητας στην άσκηση πολιτικής και το ζήτημα της δημοκρατικής νομιμότητας και της λογοδοσίας της χάραξης πολιτικής.

Ημερομηνία δημιουργίας

Τετάρτη 14 Οκτωβρίου 2020

  • Περιεχόμενο μαθήματος

    Περιεχόμενο Μαθήματος

    Το μάθημα προσφέρει μια οπτική υπό το πρίσμα της ανάλυσης εξωτερικής πολιτικής στη λήψη αποφάσεων και την υλοποίησή τους στον τομέα των εξωτερικών σχέσεων της Ευρωπαϊκής ‘Ενωσης (Ε.Ε.). Ειδικότερα, εξετάζεται η περίπλοκη αλληλεπίδραση των υπερεθνικών και διακυβερνητικών θεσμών της ΕΕ και των κυβερνήσεων των κρατών-μελών ανά τομέα/θεματική της εξωτερικής πολιτικής. Η Ένωση προσεγγίζεται ως ένας sui generis διεθνής δρώντας και φωτίζονται οι πιο σημαντικές μεταβλητές που καθορίζουν την επιρροή της στο διεθνές σύστημα. Το μάθημα διαρθρώνεται σε τρία μέρη. Το πρώτο μέρος μελετά κάθε διακριτή διάσταση της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ (π.χ. διπλωματία, εμπόριο, ασφάλεια και άμυνα κ.λπ.) και απαντά στα ακόλουθα ερωτήματα: Που εδράζεται η αρμοδιότητα για τη λήψη αποφάσεων και η ευθύνη για την άσκηση πολιτικής; Ποιοι παράγοντες εμπλέκονται και με βάση ποιους κανόνες και διαδικασίες λαμβάνονται οι σχετικές αποφάσεις; Ποια είναι και από εκπορεύονται τα διαθέσιμα μέσα και οι πόροι (π.χ. δυνατότητες) της ΕΕ για την άσκηση πολιτικής; Ποιες είναι οι σημαντικότερες προτεραιότητες της ΕΕ ανά τομέα/θέμα εξωτερικής πολιτικής και ποιο είναι το περιεχόμενο των στρατηγικών που η Ένωση έχει υιοθετήσει για την προώθηση των προτεραιτότητων αυτών; Το δεύτερο μέρος επανεξετάζει την εξωτερική πολιτική της ΕΕ υπό το πρίσμα της θεωρίας και διερευνά ζητήματα όπως η ιδιαιτερότητα της ΕΕ ως διεθνούς δρώντα, οι προκλήσεις της επίτευξης της συνοχής, της συνέπειας και της αποτελεσματικότητας στην άσκηση εξωτερικής πολιτικής και το ζήτημα της δημοκρατικής νομιμότητας και της λογοδοσίας της χάραξης πολιτικής. Τέλος, το τρίτο μέρος επικεντρώνεται σε πρόσφατες εμπειρικές περιπτωσιολογικές μελέτες στις οποίες οι φοιτητές παρουσιάζουν εργασίες οι οποίες βασίζονται στην εφαρμογή των εννοιών και της γνώσης που συζητήθηκαν νωρίτερα στο μάθημα.

    Διάρθρωση Μαθήματος

    Η Ανάλυση Εξωτερικής Πολιτικής και η μελέτη των εξωτερικών σχέσεων της ΕΕ – Η ανάπτυξη της εξωτερικής πολιτικής της ΕΚ/ΕΕ διαχρονικά – Η άσκηση διπλωματία από την ΕΕ και η Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας – Η Εμπορική πολιτική της ΕΕ – Η Κοινή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας – Η Αναπτυξιακή πολιτική της ΕΕ – Η Πολιτική της Διεύρυνσης της ΕΕ – Η ΕΕ ως δρώντας εξωτερικής πολιτικής: Μια ρεαλιστική προσέγγιση – Η ΕΕ ως δρώντας εξωτερικής πολιτικής: Μια φιλελεύθερη προσέγγιση – Η ΕΕ ως δρώντας εξωτερικής πολιτικής: Μια κονστρουκτιβιστική προσέγγιση – Η γραφειοκρατική οπτική και άλλες θεωρητικές προσεγγίσεις στην χάραξη της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ – Περιπτωσιολογικές Μελέτες: Παρουσιάσεις εργασιών.

    Διδακτικά εγχειρίδια

    Σπύρος Μπλαβούκος, Δημήτρης Μπουραντώνης και Παναγιώτης Τσάκωνας (επιμ.), Οι Εξωτερικές Σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Αθήνα: Εκδόσεις Ι. Σιδέρης, 2019.

     

    Valerie M. Hudson, Ανάλυση εξωτερικής πολιτικής, Αθήνα: Εκδόσεις Πεδίο, 2017.