Παρουσίαση/Προβολή
Διπλωματική Ιστορία, 1815-1991
(1020Υ) - Αντώνης Κλάψης
Περιγραφή Μαθήματος
Στο μάθημα επισκοπούνται τα μείζονα διπλωματικά γεγονότα από το τέλος των Ναπολεόντειων Πολέμων έως το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Σημείο αφετηρίας αποτελεί το Συνέδριο της Βιέννης, οι αποφάσεις του οποίου προσδιόρισαν τη φυσιογνωμία του συστήματος της ευρωπαϊκής ισορροπίας δυνάμεων για έναν αιώνα. Ειδική αναφορά γίνεται στην πολυμερή διπλωματία κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα, η οποία έλαβε τη μορφή της σύγκλησης διεθνών συνεδρίων για την επίλυση μειζόνων πολιτικών ζητημάτων. Αναλύονται επίσης η εξωτερική πολιτική των Μεγάλων Δυνάμεων, οι μεταξύ τους ανταγωνισμοί και συμμαχίες, καθώς και η ανάδυση νέων Δυνάμεων οι οποίες σταδιακά προστέθηκαν στις ήδη υπάρχουσες. Ακολούθως, διερευνώνται οι αιτίες, η εξέλιξη και τα αποτελέσματα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Σκιαγραφείται το διεθνές σύστημα του μεσοπολέμου και επισημαίνονται οι λόγοι που αυτό κατέρρευσε, με αποτέλεσμα την έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ξεχωριστό πεδίο αναφοράς αποτελούν τα διπλωματικά τεκταινόμενα κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Τέλος, παρουσιάζονται τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα, οι κρίσεις αλλά και οι περίοδοι ύφεσης του Ψυχρού Πολέμου.
Ημερομηνία δημιουργίας
Τετάρτη 14 Οκτωβρίου 2020
-
Μαθησιακά αποτελέσματα
Μετά την ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές/ήτριες αναμένεται να είναι σε θέση να:
- Αντιλαμβάνονται την εξέλιξη του διεθνούς συστήματος από το τέλος των Ναπολεόντειων Πολέμων έως το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.
- Αναλύουν τους παράγοντες που επηρέασαν την κατανομή της ισχύος ανάμεσα στις μείζονες δυνάμεις κατά την ίδια χρονική περίοδο.
- Προσδιορίζουν τα συμφέροντα αλλά και τους ιδεολογικούς και άλλους παράγοντες που εξηγούν τις στρατηγικές επιλογές των κρατών στο διεθνές περιβάλλον.
- Περιγράφουν τις εναλλασσόμενες συμμαχίες μεταξύ των ισχυρότερων κρατών.
- Αντιλαμβάνονται τη σημασία της οργάνωσης της διεθνούς κοινωνίας ως συστατικό στοιχείο της άσκησης διπλωματίας κατά τον 19ο και τον 20ό αιώνα.
Βιβλιογραφία
Διδακτικά εγχειρίδια
Πρώτη επιλογή: Merriman, John, Ιστορία της νεότερης Ευρώπης, Πεδίο, Αθήνα 2021.
Δεύτερη επιλογή: Miller, Stuart T., Νεότερη και σύγχρονη ευρωπαϊκή ιστορία, Gutenberg, Αθήνα 2018.
Συμπληρωματική βιβλιογραφία
- Στεφανίδης, Ιωάννης, Ισορροπία δυνάμεων και ηγεμονική πρόκληση. Το ευρωπαϊκό σύστημα κρατών, 1871-1945, Εκδόσεις Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη 2006.
- Στεφανίδης, Ιωάννης, Ψυχρός Πόλεμος, Εκδόσεις ΕΑΠ, Αθήνα 2021.
- Τσακαλογιάννης Πάνος, Σύγχρονη ευρωπαϊκή ιστορία. Από τη Βαστίλλη στον 21ο αιώνα, τ. 1-2, Εστία, Αθήνα 2009.
- Χατζηβασιλείου, Ευάνθης, Εισαγωγή στην ιστορία του μεταπολεμικού κόσμου, Πατάκης Αθήνα 2001.
- Χριστοδουλίδης, Θεόδωρος, Διπλωματική ιστορία τριών αιώνων, τ. 2, Ι. Σιδέρης, Αθήνα 2004.
- Acemoglou, Daron & Robinson, James A., Γιατί αποτυγχάνουν τα έθνη, Λιβάνης, Αθήνα 2013.
- Carr, E. H., Η εικοσαετής κρίση, 1919-1939, Ποιότητα, Αθήνα 2011.
- Darwin, John, Μετά τον Ταμερλάνο. Η άνοδος και η πτώση των παγκόσμιων αυτοκρατοριών, 1400-2000, Πατάκης, Αθήνα 2021.
- Evans, Richard J., Η επιδίωξη της ισχύος. Ευρώπη, 1815-1914, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2018.
- Judt, Tony, Η Ευρώπη μετά τον πόλεμο, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2012.
- Kennedy, Paul, Η άνοδος και η πτώση των Μεγάλων Δυνάμεων, Αξιωτέλης, Αθήνα 1991.
- Kissinger, Henry, Διπλωματία, Λιβάνης, Αθήνα 1995.
- Lindemann, Albert S., Ιστορία της νεότερης Ευρώπης. Από το 1815 μέχρι σήμερα, Κριτική, Αθήνα 2014.
- Mazower, Mark, Σκοτεινή ήπειρος. Ο ευρωπαϊκός εικοστός αιώνας, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2011.
- Young, John, W., Η Ευρώπη του Ψυχρού Πολέμου, 1945-1991. Πολιτική ιστορία, Πατάκης Αθήνα 2001.
Διδακτικές ενότητες
Το μάθημα αναπτύσσεται σε 13 ενότητες.
- Το σύστημα ισορροπίας δυνάμεων του 19ου αιώνα
- Πολυμερής διπλωματία: τα μεγάλα διεθνή συνέδρια του 19ου αιώνα
- Το διεθνές σύστημα στο μεταίχμιο από τον 19ο στον 20ό αιώνα
- Η διπλωματία του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου
- Το διεθνές σύστημα του Μεσοπολέμου: η δεκαετία της (σχετικής) σταθερότητας (1919-1929)
- Το διεθνές σύστημα του Μεσοπολέμου: αποσταθεροποίηση και αποσάθρωση (1929-1939)
- Η διπλωματία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου
- Τα βασικά χαρακτηριστικά του διεθνούς συστήματος του Ψυχρού Πολέμου
- Η περίοδος της μετωπικής αντιπαράθεσης των δύο ψυχροπολεμικών συνασπισμών
- Η περίοδος της ύφεσης, η αναθέρμανση και το τέλος του Ψυχρού Πολέμου
- Το τέλος των αποικιακών αυτοκρατοριών και η ανάδυση του Τρίτου Κόσμου
- Η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση: από τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες στην Ευρωπαϊκή Ένωση
- Συμπεράσματα
Μέθοδοι αξιολόγησης
Οι φοιτητές/ήτριες βαθμολογούνται με βάση:
α) Την επίδοση τους στην ενδιάμεση γραπτή εξέταση (πρόοδο) κατά τη διάρκεια του εξαμήνου. Η ύλη βρίσκεται αναρτημένη στην ενότητα «Έγγραφα» του eclass. Ο βαθμός της ενδιάμεσης εξέτασης αποτελεί το 20% του τελικού βαθμού κάθε φοιτητή/ήτριας.
β) Την επίδοσή τους στην τελική γραπτή εξέταση, η οποία πραγματοποιείται στο πλαίσιο της εξεταστικής περιόδου. Η ύλη βρίσκεται αναρτημένη στην ενότητα «Έγγραφα» του eclass. Ο βαθμός της τελικής εξέτασης αποτελεί το 80% του τελικού βαθμού κάθε φοιτητή/ήτριας.
Διδάσκων
Επίκουρος Καθηγητής Αντώνης Κλάψης
E-mail: klapsis@uop.gr
Ομάδα στο facebook
Το μάθημα διαθέτει και δική του ομάδα στο facebook: https://www.facebook.com/groups/243103816852046. Εκτός από ανακοινώσεις για διάφορες δραστηριότητες, θα βρείτε ενημερώσεις για το μάθημα σε περιπτώσεις έκτακτων περιστάσεων. Επίσης, χρησιμοποιούμε την ομάδα και ως εκπαιδευτικό αλλά και παιγνιώδες εργαλείο. Γίνετε μέλη και δεν θα χάσετε!