Παρουσίαση/Προβολή
Γλωσσολογία Σωμάτων Κειμένων
(13ΓΛ2) - ΓΕΩΡΓΙΑ ΦΡΑΓΚΑΚΗ
Περιγραφή Μαθήματος
Στόχος του μαθήματος είναι η γνωριμία με έναν νέο τρόπο ανάλυσης της γλώσσας ο οποίος βασίζεται συνήθως σε μεγάλο όγκο γλωσσικών δεδομένων και στην επεξεργασία του με τη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών. Αρχικά, θα προσδιοριστεί ο όρος «σώματα κειμένων» και θα συζητηθούν ο σχεδιασμός τους και τα κριτήρια συγκρότησής τους. Θα παρουσιαστούν τα είδη των σωμάτων κειμένων και θα δοθούν παραδείγματα σωμάτων κειμένων σε άλλες γλώσσες και στα ελληνικά. Θα γίνει επίσης αναφορά στις διαφορετικές προσεγγίσεις και σχολές στον χώρο της γλωσσολογίας σωμάτων κειμένων. Στη συνέχεια, θα παρουσιαστούν τα μεθοδολογικά εργαλεία ανάλυσης των σωμάτων κειμένων και το λογισμικό για την επεξεργασία τους. Η ανάλυση με σώματα κειμένων έχει προσφέρει νέους όρους και νέες προσεγγίσεις σε διάφορα επίπεδα ανάλυσης της γλώσσας (λεξιλόγιο και σημασία, γραμματική), παραδείγματα των οποίων θα συζητηθούν με βάση τη διεθνή και την ελληνική βιβλιογραφία. Θα γίνει αναφορά επίσης στην ανάλυση των κειμένων και της γλωσσικής ποικιλότητας με τη χρήση σωμάτων κειμένων. Τέλος, θα δοθούν παραδείγματα εφαρμογών της ανάλυσης με σώματα κειμένων στη συγγραφή γραμματικών και στη λεξικογραφία, καθώς και στη μετάφραση και τη διδασκαλία της γλώσσας. Το μάθημα περιλαμβάνει πρακτική εξάσκηση στην αίθουσα υπολογιστών.
Ημερομηνία δημιουργίας
Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2020
-
Δομή μαθήματος
1. Τι είναι τα σώματα κειμένων;
2. Δυνατότητες των σωμάτων κειμένων και οι προάγγελοί τους
3. Είδη και παραδείγματα σωμάτων κειμένων
4. Σχεδιασμός και ανάπτυξη σωμάτων κειμένων
5. Μεθοδολογικά εργαλεία ανάλυσης σωμάτων κειμένων: Κατάλογοι συχνότητας
6. Μεθοδολογικά εργαλεία ανάλυσης σωμάτων κειμένων: Συμφραστικοί πίνακες και συνάψεις
7. Λεξικές και γραμματικές συνάψεις
8. Μεθοδολογικά εργαλεία ανάλυσης σωμάτων κειμένων: Λεξικά συμπλέγματα και λέξεις-κλειδιά
9. Νέες θεωρητικές έννοιες και προσεγγίσεις στο λεξιλόγιο και τη σημασία
10. Νέες προσεγγίσεις στη γραμματική ανάλυση της γλώσσας
11. Νέες προσεγγίσεις στην ανάλυση των γλωσσικών ποικιλιών και των κειμένων
12. Εφαρμογές των σωμάτων κειμένων
13. Βασικές θεωρητικές προεκτάσεις των σωμάτων κειμένων και η χρήση τους στην ελληνική γλωσσολογική έρευνα
Προτεινόμενα συγγράμματα
Γούτσος, Δ. & Γ. Φραγκάκη (2015). Εισαγωγή στη γλωσσολογία σωμάτων κειμένων. Ηλεκτρονικό βιβλίο. Αθήνα: Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών. Διαθέσιμο στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://hdl.handle.net/11419/1932
Δημητρούλια, Τ., Γούτσος, Δ. & Γ. Φραγκάκη (2024). Εισαγωγή στις ψηφιακές ανθρωπιστικές επιστήμες: Ένας πρακτικός οδηγός. 2η έκδοση, εμπλουτισμένη. Αθήνα: Καρδαμίτσα.
Φραντζή, Κ. Θ. (2012). Εισαγωγή στην επεξεργασία σωμάτων κειμένων. Αθήνα: Ίων.
Συμπληρωματική βιβλιογραφία
Baker, P. (2010). Sociolinguistics and Corpus Linguistics. Edinburgh: Edinburgh University Press.
Baker, P., Hardie, A. & T. McEnery (2006). A Glossary of Corpus Linguistics. Edinburgh: Edinburgh University Press.
Cheng, W. (2011). Exploring Corpus Linguistics: Language in Action. London: Routledge.
McEnery, T. & A. Hardie (2012). Corpus Linguistics. Cambridge: Cambridge University Press.
McEnery, T. & A. Wilson (1996). Corpus Linguistics: An Introduction. Edinburgh: Edinburgh University Press.
Σαριδάκης, Ι. Ε. (2010). Σώματα κειμένων και μετάφραση: Θεωρία και εφαρμογές. Αθήνα: Παπαζήσης.
Sinclair, J. (1996). Corpus, Concordance, Collocation. Oxford: Oxford University Press.
Τάντος, Α. (2015). Σώματα κειμένων και εφαρμογές. Στο Α. Τάντος, Σ. Μαρκαντωνάτου, Ά. Αναστασιάδη-Συμεωνίδη, Π. Κυριακοπούλου, Υπολογιστική γλωσσολογία. Ηλεκτρονικό βιβλίο. Αθήνα: Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών. Διαθέσιμο στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://hdl.handle.net/11419/2205
Χριστοφίδου, Α. (επιμ.) (2017). Δελτίο Επιστημονικής Ορολογίας και Νεολογισμών 14: Όψεις της Σωματοκειμενικής Γλωσσολογίας: Αρχές, εφαρμογές, προκλήσεις. Αθήνα: Εθνικό Τυπογραφείο.