Παρουσίαση/Προβολή
Κοινωνιογλωσσολογία
(13ΓΛ1) - ΓΕΩΡΓΙΑ ΦΡΑΓΚΑΚΗ
Περιγραφή Μαθήματος
Στόχος του μαθήματος είναι η συνειδητοποίηση της κοινωνικής διάστασης της χρήσης της γλώσσας και η εξοικείωση με βασικές έννοιες και έρευνες στο πεδίο της Κοινωνιογλωσσολογίας. Αρχικά, θα συζητηθούν οι παράγοντες της επικοινωνιακής περίστασης και η επίδρασή τους στη γλωσσική χρήση και θα προσδιοριστούν οι έννοιες της ποικιλότητας (διαγλωσσική, ενδογλωσσική) και της γλωσσικής ποικιλίας (με βάση τον χρήστη, με βάση τη χρήση) με παραδείγματα από τα ελληνικά και τη διεθνή βιβλιογραφία. Πιο συγκεκριμένα, θα συζητηθούν ζητήματα διγλωσσίας (bilingualism), εναλλαγής κωδίκων και κοινωνικής διγλωσσίας (diglossia) και θα προσδιοριστούν οι έννοιες της πρότυπης γλώσσας, της επίσημης γλώσσας και της καθομιλουμένης. Θα περιγραφούν οι γεωγραφικές και οι κοινωνικές ποικιλίες της νέας ελληνικής με βάση τη σχετική βιβλιογραφία και θα γίνει αναφορά σε έρευνες της συσχετιστικής κοινωνιογλωσσολογίας (π.χ. Labov, Trudgill) που αποδεικνύουν τη συσχέτιση της γλωσσικής χρήσης με την κοινωνική τάξη και το φύλο. Θα παρουσιαστούν επίσης οι ποικιλίες που συνδέονται με τη χρήση (λειτουργικές ποικιλίες) και θα γίνει λόγος για την ποικιλότητα ως πηγή της γλωσσικής αλλαγής. Εκτός από τις έρευνες της συσχετιστικής κοινωνιογλωσσολογίας, θα παρουσιαστούν και έρευνες με εθνογραφικές μεθόδους (π.χ. Milroy, Eckert), αλλά και κοινωνιογλωσσολογικές έρευνες που βασίζονται στην ανάλυση λόγου (π.χ. μελέτη κοινωνικών ταυτοτήτων).
Ημερομηνία δημιουργίας
Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2020
-
Δομή μαθήματος
Ενότητα 1: Εισαγωγή στην Κοινωνιογλωσσολογία – Παράγοντες της επικοινωνιακής περίστασης
Ενότητα 2: Εισαγωγή στο αντικείμενο της Κοινωνιογλωσσολογίας
Ενότητα 3: Διγλωσσία (bilingualism), πολυγλωσσία (multilingualism) και εναλλαγές κωδίκων
Ενότητα 4: Κοινωνική διγλωσσία (diglossia)
Ενότητα 5: Γεωγραφικές ποικιλίες
Ενότητα 6: Κοινωνικές ποικιλίες – Βασικές έρευνες κλασικής κοινωνιογλωσσολογίας
Ενότητα 7: Γλώσσα και ηλικία – Γλώσσα και φύλο
Ενότητα 8: Γλώσσα και φύλο – Γλωσσικός σεξισμός
Ενότητα 9: Λειτουργικές ποικιλίες - Ιδιόλεκτος
Ενότητα 10: Ποικιλία και γλωσσική αλλαγή – Επαφές γλωσσών
Ενότητα 11: Εθνογραφικές μέθοδοι
Ενότητα 12: Ανάλυση λόγου και κοινωνιογλωσσολογία
Ενότητα 13: Επανάληψη βασικών εννοιών του μαθήματος
Προτεινόμενα συγγράμματα
1. Αρχάκης, Α. & Μ. Κονδύλη (2004). Εισαγωγή σε ζητήματα κοινωνιογλωσσολογίας. Αθήνα: Νήσος.
Πληροφορίες: https://www.nissos.gr/
2. Γούτσος, Δ. & Σ. Μπέλλα (επιμ.) (2022). Κοινωνιογλωσσολογία. Αθήνα: Gutenberg.
Πληροφορίες: https://www.dardanosnet.gr/product/eisagogi-stin-koinonioglossologia/
Συμπληρωματική βιβλιογραφία
Αρχάκης, Α. & Β. Τσάκωνα (2011). Ταυτότητες, αφηγήσεις και γλωσσική εκπαίδευση. Αθήνα: Πατάκης.
Boutet, J. (1984). Εισαγωγή στην κοινωνιογλωσσολογία. Μτφρ. Ά. Ιορδανίδου & Ε. Τσαμαδού. Αθήνα: Γρηγόρης.
Coulmas, F. (ed.) (1998). The Handbook of Sociolinguistics. Oxford: Blackwell.
Holmes, J. (2016). Εισαγωγή στην κοινωνιογλωσσολογία. Μτφρ. Στ. Λαμπροπούλου. Αθήνα: Πατάκης.
Κωστούλα-Μακράκη, Ν. (2001). Γλώσσα και κοινωνία: Βασικές έννοιες. Αθήνα: Μεταίχμιο.
Llamas, C., Mullany, L. & P. Stockwell (eds) (2007). The Routledge Companion to Sociolinguistics. London: Routledge.
Μικρός, Γ. Κ. (2008). Η ποσοτική ανάλυση της κοινωνιογλωσσολογικής ποικιλίας. Αθήνα: Μεταίχμιο.
Μπασλής, Γ. (2000). Κοινωνιογλωσσολογία: μικρή εισαγωγή. Αθήνα: Γρηγόρης
Meyerhoff, M. (2006). Introducing Sociolinguistics. London: Routledge.
Ντάλτας, Π. (1997). Κοινωνιογλωσσική μεταβλητότητα: Θεωρητικά υποδείγματα και μεθοδολογία της έρευνας. Αθήνα: Επικαιρότητα.
Παυλίδου, Θ.-Σ. (επιμ.) (2006). Γλώσσα, γένος, φύλο. 2η έκδοση. Θεσσαλονίκη: Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών.
Wardaugh, R. & J. M. Fuller (2015). An Introduction to Sociolinguistics. 7th edition. Oxford: Wiley Blackwell.