Παρουσίαση/Προβολή
Πολιτική Ηγεσία
(Ε500Ε) - Εμμανουήλ Παπάζογλου
Περιγραφή Μαθήματος
Η εξεταστέα ύλη για την πρόοδο και τις γραπτές εξετάσεις περιλαμβάνει τα ζητήματα που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο των διαλέξεων και τις σημειώσεις και την υποχρεωτική μελέτη των κεφαλαίων 1,2 & 3 του συγγράμματος Παπάζογλου, Μ. (2025). Πολιτική Ηγεσία στην Ευρώπη - Σύγχρονα Πρότυπα και Θεωρητικές Προσεγγίσεις για την Κυβερνητική Ηγεσία [Προπτυχιακό εγχειρίδιο]. Κάλλιπος, Ανοικτές Ακαδημαϊκές Εκδόσεις το οποίο είναι διαθέσιμο σε ψηφιακή μορφή εδώ.
Προτεινόμενο σύγγραμμα: Peter Northouse, Ηγεσία, Θεωρία και Πράξη, εκδόσεις Παπασωτηρίου, Αθήνα: 2019.
Συμπληρωματικά συγγράμματα: Μάνος Παπάζογλου, Σύγχρονη Πολιτική Ηγεσία. Κρίση και Νέα Θεμέλια Διακυβέρνησης, εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα: 2012
Niccolo Machivelli, Ο Ηγεμόνας, εκδόσεις Πατάκης, Αθήνα: 2000.
Η τελική βαθμολογία του μαθήματος προκύπτει από την αξιολόγηση τριών διαφορετικών στοιχείων (ανάλυση, τεστ, τελική εξέταση). Αναλυτικότερα:
1) μία μαθησιακή δραστηριότητα με συνολική βαθμολογική βαρύτητα 10% (βλ. πεδίο εργασίες),
2) την πρόοδο εξαμήνου με βαρύτητα 30 % (19.5.2025) μέσω eclass σε ώρα που θα ανακοινωθεί (μέσω eclass, απαραίτητη η εγγραφή σε ομάδα χρηστών). Η ύλη της προόδου περιλαμβάνει όλα όσα θα έχουν διδαχθεί έως τις 19/5 και τα κεφάλαια 1,2,3 του βασικού συγγράμματος (Παπάζογλου) για την μελέτη.
2) της τελικής εξέτασης με βαρύτητα 60% με γραπτές εξετάσεις.
Σκοπός του μαθήματος είναι η προσέγγιση του φαινομένου της ηγεσίας. Αναδεικνύονται οι φιλοσοφικές προσεγγίσεις σχετικά με την ηγεσία, καθώς και οι σύγχρονες θεωρήσεις οι οποίες συνδέουν την ηγεσία με τη δημοκρατία. Το δημοκρατικό πλαίσιο καθορίζει τους θεσμικούς περιορισμούς για τη σχέση ηγεσίας-υποστηρικτών και την άσκηση εξουσίας, και ταυτόχρονα την συνθήκη ανταγωνισμού μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων και δρώντων για την αντιπροσώπευση των αιτημάτων και τη διεκδίκηση της πολιτικής επιρροής. Η κυβερνητική ηγεσία αποτελεί ένα ειδικό ζήτημα ενδιαφέροντος στο πλαίσιο των διαλέξεων με γνώμονα την ισορροπία του πολιτικού συστήματος (βιωσιμότητα κράτος και ανθεκτικότητα δημοκρατίας). Οι περιπτώσεις μη-αποδοτικής ηγεσίας θα ερμηνευτούν σύμφωνα με το πολιτικό, θεσμικό πλαίσιο και την ειδικότερη κοινωνικο-οικονομική συγκυρία που διαπιστώνονται. Μία σειρά διαλέξεων θα εξετάσει επιμέρους ζητήματα, όπως οι δημόσιες πολιτικές, η επικοινωνία, η διαχείριση κρίσεων με αναφορά σε αρκετά παραδείγματα από τον ευρωπαϊκό και διεθνή χώρο. Ο λειτουργικός ορισμός ο οποίος θα χρησιμοποιηθεί στο μάθημα είναι ο εξής: «ηγεσία επί των ανθρώπων ασκείται όταν πρόσωπα με συγκεκριμένα κίνητρα και σκοπούς κινητοποιούν, σε συναγωνισμό ή σύγκρουση με άλλους, θεσμικούς, πολιτικούς, ψυχολογικούς και άλλους πόρους, ώστε να αναδείξουν, να συνδυάσουν και να ικανοποιήσουν τα κίνητρα των υποστηρικτών τους». Σχετικά με μεθόδους αξιολόγησης, περιεχόμενο μαθήματος, βιβλιογραφία βλ πληροφορίες μαθήματος.
Ημερομηνία δημιουργίας
Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2020
-
Περιεχόμενο μαθήματος
Γνώσεις: Οι φοιτήτριες/τές έχουν αποκτήσει τις βασικές γνώσεις για τις έννοιες και τα φαινόμενα τα οποία εξετάζει η Πολιτική Επιστήμη, καθώς τα μεθοδολογικά εργαλεία ανάλυσης. Σε θεωρητικό επίπεδο, το μάθημα ακολουθεί μία δι-επιστημονική προσέγγιση, και ενθαρρύνει τους φοιτητές να ανακτήσουν και να αξιοποιήσουν γνώσεις τις οποίες απέκτησαν σε μαθήματα Πολιτικής Θεωρίας, Φιλοσοφίας και Ιστορίας. Κυρίως, αναπτύσσει ένα πλαίσιο μελέτης της ηγεσίας, το οποίο επικεντρώνεται στην κριτική προσέγγιση δεδομένων από διαφορετικές πηγές (εκλογές, οικονομία, δείκτες δημόσιας πολιτικής, οργάνωση κυβέρνησης) για μια συστηματική μελέτη της κυβερνητικής ηγεσίας.
Ικανότητες: Οι φοιτητές/τριες μαθαίνουν να διακρίνουν τη συνάφεια ορισμένων ερμηνευτικών εργαλείων και να διαμορφώνουν τις κατάλληλες αναλυτικές προσεγγίσεις για τη μελέτη ενός σύνθετου ζητήματος, όπως η ηγεσία. Εξοικειώνονται με την ανάλυση εμπειρικών δεδομένων και την αξιοποίηση θεωρητικής γνώσης για την ερμηνεία περιπτώσεων ηγεσίας κατά την εκπόνηση των εργασιών του μαθήματος. Συνδυάζουν γνώσεις από διαφορετικούς κλάδους της Πολιτικής Επιστήμης (όπως πχ η Πολιτική Κοινωνιολογία, η Συγκριτική Πολιτική, η Πολιτική Θεωρία κά), προκειμένου να αποκτήσουν στέρεες γνώσεις και ικανότητα κριτικής ερμηνείας.
Δεξιότητες: α) επεξεργασίας εμπειρικών δεδομένων τα οποία αφορούν στην λειτουργία των κυβερνήσεων, όπως η κυβερνητική στοχοθεσία, η ανάπτυξη των δημοσίων πολιτικών και η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων τους, β) εκτίμησης της εκλογικής τακτικής και της πολιτικής επικοινωνίας των ηγεσιών στην προσπάθεια ενίσχυσης της πολιτικής επιρροής τους, γ) προφορικής παρουσίασης των βασικών ευρημάτων της μελέτης τους με τη χρήση σχετικών τεχνολογιών, δ) τεκμηριωμένης γραπτής απάντησης στο πλαίσιο της προόδου και των γραπτών εξετάσεων σε ερωτήματα τα οποία προϋποθέτουν την κριτική γνώση των ζητημάτων του μαθήματος, ε) ικανότητα reporting για ζητήματα κυβερνητικής λειτουργίας.
Το μάθημα είναι σχεδιασμένο για το επίπεδο γνώσεων και τις ανάγκες των φοιτητών/τριών του 2ου έτους σπουδών. Τους προετοιμάζει με γνώσεις και μεθοδολογικά εργαλεία ανάλυσης για την παρακολούθηση άλλων ζητημάτων Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνούς Πολιτικής, καθώς και για τα μαθήματα Ελληνικό Πολιτικό Σύστημα και Πολιτικά Κόμματα και Συστήματα ειδικότερα.
Βιβλιογραφία
Βασικά εγχειρίδια:
- Machiavelli, Ο Ηγεμόνας
- M. Weber, Η Πολιτική ως Επάγγελμα.μετάφραση και εισαγωγή Μ. Κυπραίος, Αθήνα: Παπαζήση. 1987
- Μάνος Γ. Παπάζογλου, Σύγχρονη Πολιτική Ηγεσία. Κρίση και Νέα Θεμέλια Διακυβέρνησης, Παπαζήση, 2012.
Σημαντικά βιβλία
- Burns, J. (1978). Leadership. New York: Harper Perennial.
- Kellerman, B. (2008). Followership. How Followers are Creating Change and Changing Leaders. Boston: Harvard Business Press.
- Kellerman, B. (2010) ed., Leadership. Essential Selections on Power, Authority, and Influence, New York: McGraw Hill.
- Machiavelli, N. Il Principe (1532)
- Weber, Μ. ([1921] 1947). The Theory of Social and Economic Organization, trans. A. Henderson and T. Parsons, ed. T. Parsons, New York: The Free Press.
- Dahl, R. (2000). On Democracy. New Haven:Yale University Press.
Αναζήτηση σε ακαδημαϊκά περιοδικά (πρόσβαση μέσω του VPN ή από τους υπολογιστές ΠΕΔΙΣ):
Επιλογή 1 (Taylor and Francis) σύνδεσμος
Επιλογή 2 (Wiley) σύνδεσμος
ενδιαφέρουσες συλλογές podcasts για σύγχρονα ζητήματα πολιτικών συστημάτων
Transformation of European Politics podcasts σύνδεσμος
UCL uncovering politics σύνδεσμος
UCL political podcasts σύνδεσμος
LSE podcasts σύνδεσμος
The Politics Lab σύνδεσμος
The New Yorker political podcasts σύνδεσμος
BBC In our Time σύνδεσμος
η επίδραση των ψυχικών διαταραχών στους ηγέτες (podcast) στηριγμένο στο βιβλίο David Owen, In Sickness and In Power: Illness.Methuen Publishing: Yorkshire, 2011.
Χρήσιμοι σύνδεσμοι:
- Συλλογικός κατάλογος ελληνικών ακαδημαϊκών βιβλιοθηκών (πραγματοποιεί ταυτόχρονη αναζήτηση σε όλες τις βιβλιοθήκες): http://www.unioncatalog.gr/ucportal/
- Κατάλογος βιβλιοθηκών Πανεπιστημίου Πελοποννήσου: http://opac.library.uop.gr/cgi-bin-EL/egwcgi/egwirtcl/targets.egw
- Κατάλογος ελληνικών βιβλίων που κυκλοφορούν στο εμπόριο (καλά ενημερωμένος για σχετικά πρόσφατες εκδόσεις, τελευταίας δεκαπενταετίας περίπου). Χρησιμεύει για να δείτε τις τιμές, αν ενδιαφέρεστε για αγορά βιβλίων. Προσοχή: Η αναγραφόμενη είναι η τιμή εκδότη, αλλά ενδέχεται να βρείτε βιβλία με μικρή ή και σημαντική έκπτωση (κυρίως σε εκπτωτικά βιβλιοπωλεία της Αθήνας): http://www.biblionet.gr/
- Κατάλογος διαθέσιμων πανεπιστημιακών συγγραμμάτων (σε ορισμένα από αυτά είναι προσβάσιμος ο κατάλογος περιεχομένων και ίσως ένα τμήμα του βιβλίου, π.χ. η εισαγωγή): https://service.eudoxus.gr/search/
- Κατάλογος κυρίως αγγλόφωνων βιβλίων σε αρκετά από τα οποία υπάρχει διαθέσιμο τμήμα τους (κατάλογος περιεχομένων, κάποιο κεφάλαιο, ενδεικτικά χωρία κτλ.): http://books.google.gr/
Ευρύτερα γνωστές ηλεκτρονικές διευθύνσεις ειδικευμένες στην καταγραφή πηγών πληροφοριών και στατιστικών στοιχείων σχετικών με την έρευνα των κοινωνικών επιστημών είναι:
- Web Sources for Study and Research Around the World:
http://www.intute.ac.uk/socialsciences/
- Social Science Research Network:
- The World Factbook:
https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/
- Gateway to Countries and Regions:
http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/0,,pagePK:180619~theSitePK:136917,00.html
- Political Resources Around the World (countries, governments, parties, media, organizations):
http://www.politicalresources.net/
- Web Sources for Politics and Governments Around the World:
http://www.politicsresources.net/
Επίσης, οι φοιτητές/τριες έχουν πρόσβαση στην ηλεκτρονική πύλη Ζέφυρος με τις ελληνικές ακαδημαϊκές βιβλιοθήκες: http://www.zephyr.libh.uoc.gr.
Εξίσου εφικτή είναι η πρόσβαση στις ακόλουθες ηλεκτρονικές βιβλιοθήκες στο διαδίκτυο:
- Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης
- Ινστιτούτο Ερευνών Δημόκριτος
- Ευγενίδειο Ίδρυμα
http://www.lib.eugenfound.edu.gr/gr/libframesgr.html
- Παιδαγωγικό Ίδρυμα
http://www.pi-schools/library/pi-lib/elec-lib.htm
- Social Science Research Network (SSRN) www.ssrn.com Composed of specialized research networks supported by the collaboration of scholars devoted to rapid worldwide dissemination of social sicence research. Site composed of specialized research networks. The electronic paper collection contains of 121,500 downloadable documents.
- Political Science Network component of SSRN
- Directory of Open Access Repositories www.opendoar.org Use the "search repository contents" feature to search for key terms across all of the repositories represented on the directory
- OpenArchives.eu http://openarchives.eu/ OpenArchives is the European guide to OAI-PMH compliant digital repositories in the world.
- Society for Political Methodology working papers http://polmeth.wustl.edu/workingpapers.php
- State Politics and Policy Quarterly (Published by the APSA Organized Section on State Politics and Policy) Data Resources http://www.ipsr.ku.edu/SPPQ/research.shtml
- Berkeley Electronic Press ResearchNow http://researchnow.bepress.com/workingpapers.html A set of institutional repositories of universities, colleges, and research institutes and preprints/working papers
- International Knowledge Network of Women in Politics working papers www.iknowpolitics.org/en/taxonomy_menu/4/799
- European Social Survey www.europeansocialsurvey.org The ESS is an academically-driven social survey designed to chart and explain the interaction between Europe's changing institutions and the attitudes, beliefs and behaviour patterns of its diverse populations. Now in its fourth round, the survey covers over 30 nations and employs the most rigorous methodologies.
- Manuscripts on "egalitarian theories of justice and their applications"
http://mora.rente.nhh.no/projects/EqualityExchange/Manuscripts/tabid/57/Default.aspx
PROL: Political Research Online
Political Research Online (PROL) is a repository of papers delivered at professional conferences, and emerging political science scholarship. PROL accepts pre-print scholarship and research for review and comment. It is also a repository for political science papers increasingly available through center and institute web servers and not readily identifiable generally in the field.
Political Research Online is a collaborative project led by the American Political Science Association and a consortium of political science and related associations including the Canadian Political Science Association, International Studies Association, Midwest Political Science Association, New England Political Science Association, Northeastern Political Science Association, Political Studies Association (UK), Southwestern Political Science Association, Southern Political Science Association, Western Political Science Association, National Conference of Black Political Scientists, and American Society for Public Administration.
Find the leading-edge research you need on PROL. To use PROL to search or post papers online, you need only provide an email address.
Περιεχόμενο μαθήματος
Το μάθημα περιλαμβάνει διαλέξεις στα παρακάτω βασικά ζητήματα:
- Ηγεσία: θεμέλια στην πολιτική φιλοσοφία
- Είναι η πολιτική ένα επάγγελμα; Η άποψη του Max Weber
- Σύγχρονες θεωρήσεις Ι. Ένας λειτουργικός ορισμός
- Σύγχρονες θεωρήσεις ΙΙ. Το θεσμικό πλαίσιο της δημοκρατίας
- Ηγεσία σε μη-δημοκρατικά καθεστώτα
- Ηγεσία και δημόσιες πολιτικές. Η σημασία των μεταρρυθμίσεων
- Ηγεσία και επικοινωνία
- Πρόοδος
- Ηγεσία και διαχείριση κρίσεων
- Σύγχρονες προκλήσεις για την ηγεσία
- Συγκεφαλαίωση
- Παρουσιάσεις εργασιών
- Παρουσιάσεις εργασιών