Παρουσίαση/Προβολή
Θεωρίες του Πολιτισμού
(4020Υ) - Βασιλική Λαλαγιάννη
Περιγραφή Μαθήματος
Θεωρίες του Πολιτισμού
Στο πλαίσιο του μαθήματος εξετάζονται οι βασικότερες κοινωνικές και πολιτισμικές εκείνες διαδικασίες που οδήγησαν στη διαμόρφωση της σύγχρονης νεωτερικότητας: 1) Ο Διαφωτισμός και η γένεση της κοινωνικής επιστήμης. 2) Οι μεταβαλλόμενες κοινωνικές δομές: η τάξη και το φύλο στην προ-βιομηχανική εποχή και στην εκβιομηχάνιση. 3) Η Δύση και οι σχέσεις της με τους Αλλους και ειδικότερα με τον κόσμο της Ανατολής
Σε ένα δεύτερο στάδιο προσεγγίζονται σύγχρονες πολιτισμικές θεωρίες με αναφορές στους κύριους σταθμούς της πολιτισμικής σκέψης του τελευταίου αιώνα (Nτιρκέμ, Ελίας, Βέμπερ, Κρίστεβα, Said.. ) και τονίζεται, μέσα από τη μελέτη κειμένων και άλλων πολιτισμικών προϊόντων, ο διεπιστημονικός χαρακτήρας των πολιτισμικών σπουδών.
Στόχος του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητών με τις βασικές πολιτισμικές έννοιες καθώς και με το έργο των κυριότερων εκπροσώπων της διανόησης στο δυτικό κόσμο στο χώρο των πολιτισμικών σπουδών, της φεμινιστικής σκέψης και της μετα-αποκιακής θεωρίας.
Ημερομηνία δημιουργίας
Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2020
-
Περιεχόμενο Μαθήματος
Θεωρίες του Πολιτισμού
Στο πλαίσιο του μαθήματος αυτού εξετάζονται οι βασικότερες κοινωνικές και πολιτισμικές εκείνες διαδικασίες που οδήγησαν στη διαμόρφωση της σύγχρονης νεωτερικότητας. Εξετάζεται το ιστορικό και γεωγραφικό πλαίσιο του ευρωπαϊκού Διαφωτισμού καθώς και οι κορυφαίοι πρόδρομοι της σύγχρονης κοινωνικής θεωρίας που αναδείχθηκαν μέσα από αυτόν. Εξετάζονται οι νέες σχέσεις των δύο Φύλων που οργανώθηκαν γύρω από τους μεταβαλλόμενους διαχωρισμούς ανάμεσα στην ιδωτική και τη δημόσια σφαίρα, κατά την προ-βιομηχανική εποχή και την εκβιομηχάνιση. Η εποχή των μεγάλων εξερευνήσεων προσεγγίζεται μέσα από τη σχέση Ανατολής-Δύσης, και μέσα από τις έννοιες της αναπαράστασης και του στερεότυπου. Ο Οριενταλισμός, οι έννοιες του Empire και οι σχέσεις Λόγου και εξουσίας μελετώνται μέσα σε ένα μετα-αποικιακό πλαίσιο όπου οι διασπορές, οι υβριδικοί πολιτισμοί και ο κοσμοπολιτισμός κατέχουν κύρια θέση.
Σκοπός
Το μάθημα στοχεύει, μέσα από μία κριτική θεώρηση του πολιτιστικού φαινομένου, στην εισαγωγή των φοιτητών/τριών στην ιστορία του πολιτισμού και στις διαχρονικές του μεταλλάξεις. Στοχεύει επίσης αφενός στην εξοικείωση με τις πλέον γνωστές μεθόδους προσέγγισης του Πολιτισμού και με την (ιστορικά ποικίλη) φύση και το ρόλο της Κουλτούρας και, αφετέρου, στην εισαγωγή στις βασικές αναλυτικές έννοιες των βασικών θεωρητικών και μελετητών στο χώρο των πολιτισμικών σπουδών.
Εγχειρίδια
Τα δύο προτεινόμενα συγγράμματα:
α) Stuart Hall & Bram Gieben, H Διαμόρφωση της νεωτερικότητας, εκδ. Σαββάλας, Aθήνα, 2003.
β) Peter Burke, Tί είναι η πολιτισμική ιστορία;, εκδ. Μεταίχμιο, Αθήνα, 2008.
H διδάσκουσα Β. Λαλαγιάννη : Σύντομο Βιογραφικό
Η Βασιλική Λαλαγιάννη σπούδασε γαλλική γλώσσα και φιλολογία στο ΑΠΘ, και συνέχισε με μεταπτυχιακές σπουδές στη Γαλλία. Πραγματοποίησε τις διδακτορικές της σπουδές στο Université de Metz και παρακολούθησε μεταδιδακτορικό κύκλο σπουδών στο Paris 8-Saint Denis, στο Τμήμα Γυναικείων Σπουδών με καθηγήτρια την Hélène Cixous . Δίδαξε ως προσκεκλημένη καθηγήτρια και στο πλαίσιο του Erasmus, μαθήματα στο χώρο της Συγκριτικής Γραμματολογίας, του Πολιτισμού, της Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας, και της φεμινιστικής κριτικής στα πανεπιστήμια: Paris IV-Sorbonne, ΙΝΑLCO-Paris, Université d’Ankara και Katholieke Hogeschool Limbourg. Δίδαξε επίσης σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο, στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο και στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο.
Υπότροφος της γαλλικής κυβέρνησης και της Κυβέρνησης του Καναδά με την υποτροφία Faculty Enrichment Award του International Council for Canadian Studies (2001). Εκλεγμένο μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του CIEF (Conseil International d’Etudes Francophones, 2004-2007) και μέλος πολλών επιστημονικών εταιρειών στο εξωτερικό. Μετέχει ως ερευνήτρια στο «Centre des Sciences des Littératures de langue française- Observatoire des écritures françaises et francophones contemporaines» (Université Paris-Ouest-Nanterre-La Défense) και στο «Εstudio de Literaturas Transnacionales Europeas» (ELITE-Université Autonome de Madrid). Συνεργάζεται με προγράμματα και άλλες επιστημονικές δραστηριότητες με το «Centre de Recherche sur les Littératures et les Oralités du Monde» (CERLOM-INALCO, Παρίσι). Έχει συμμετάσχει σε διεθνή συνέδρια και διεθνή ερευνητικά προγράμματα και είναι μέλος επιστημονικών επιτροπών σε διεθνή περιοδικά. Εχει προσκληθεί ως guest editor σε διεθνή peer reviewed Journals (Neohelicon, Dalhousie French Studies, Women in French, etc ).
Ερευνητικά προγράμματα (επιλογή): Επιστημονικώς υπεύθυνη του ερευνητικού προγράμματος «Μετανάστευση και διασπορά. Η πολιτισμική παρουσία των αλλοδαπών γυναικών στην Ελλάδα» (ΚΕΘΙ-Γενική Γραμματεία Ισότητας, 2009-2010). Κύρια ερευνήτρια στα ερευνητικά προγράμματα: « Voces migratorias. Espacios literarios transnacionales en Europa » του Universidad Autonoma de Madrid (Ministerio de Ciencia e Innovación, 2010-2013) και «Edad, Género y Derechos : propuesta de análisis multidisciplinar para la sociedad del siglo XXI», Universidad Autonoma de Madrid, (Catedrática de la UAM, 2013-2015).
Eχει δημοσιεύσει μελέτες σε διεθνή περιοδικά για τους πολιτισμούς της Βαλκανικής και της Μεσογείου, τη γυναικεία γραφή, τη μεταναστευτική λογοτεχνία και την ταξιδιωτική λογοτεχνία: FrenchForum, Neohelicon, DalhousieFrenchStudies, WomeninFrench, Francofonia, Agora. Revued’étudeslittéraires, Francophonie, κ.ά.
Ερευνητικά ενδιαφέροντα: λογοτεχνία και ιδεολογία, λογοτεχνίες της μετανάστευσης και της εξορίας στην Ευρώπη και τη Μεσόγειο, γυναικεία γραφή, ταξιδιωτική γραφή, πολιτισμοί της Μεσογείου και της Βαλκανικής.