Παρουσίαση/Προβολή

(HAMCC311) -  ΑΛΕΞΙΟΣ ΣΑΒΒΙΔΗΣ

Περιγραφή Μαθήματος

Περιεχόμενο μαθήματος
Στο πλαίσιο του μαθήματος Εισαγωγή στη Βυζαντινή Ιστορία επιχειρείται μια ιστορική
επισκόπηση της μακραίωνης ιστορικής διαδρομής της βυζαντινής αυτοκρατορίας (4ος-15ος
αιώνες), σε συνδυασμό με τα κύρια χαρακτηριστικά της κάθε περιόδου ή υποπεριόδου σε
πολιτικό, στρατιωτικό, διοικητικό, οικονομικό, κοινωνικό, πνευματικό, θρησκευτικό και
38
πολιτιστικό επίπεδο. Το διάγραμμα των θεματικών κατά τις παραδόσεις μπορεί να συνοψιστεί ως
εξής:
• Ο όρος «Βυζαντινός». Εθνολογική σύνθεση, πληθυσμός και γεωγραφία της βυζαντινής
αυτοκρατορίας. Ο χαρακτήρας της βυζαντινής αυτοκρατορίας (1η εβδομάδα).
• Ανάπτυξη των βυζαντινών σπουδών. Οριοθέτηση πεδίων έρευνας και η εξέλιξη της ερευνητικής
μεθοδολογίας. Νέες κατευθύνσεις και προοπτικές της ιστορικής έρευνας για το Βυζάντιο (2η
εβδομάδα).
• Διαχωρισμός της βυζαντινής ιστορίας σε περιόδους και υποπεριόδους: αιτιολόγηση του
προτεινόμενου σχήματος (3η εβδομάδα).
• Το πρώιμο βυζαντινό κράτος:
 η περίοδος 324-491 (4η εβδομάδα)
 η περίοδος 491-641(5η+6η εβδομάδα)
• Η μεσοβυζαντινή περίοδος:
 οι «Σκοτεινοί αιώνες»: 641-867 (7η εβδομάδα)
 η πρώιμη Μακεδονική δυναστεία: 867-1025 (8η+9η εβδομάδα)
 η περίοδος της αστικής «αριστοκρατίας»: 1025-1081 (10η εβδομάδα)
 η περίοδος της στρατιωτικής «αριστοκρατίας»: 1081-1204 (11η εβδομάδα).
• Η υστεροβυζαντινή περίοδος:
 η Λατινική κυριαρχία: 1204-1261 (12η εβδομάδα),
 η ανάκτηση και η πτώση της Κωνσταντινουπόλεως: 1261-1453 (12+13η εβδομάδα)



Μαθησιακοί Στόχοι
Σκοπός του μαθήματος είναι να εμβαθύνουν οι φοιτητές στη μελέτη της Βυζαντινής Ιστορίας και
ειδικότερα να κατανοήσουν τις εξελίξεις εκείνες οι οποίες οδήγησαν στη μετάθεση του κέντρου
βάρους της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας από τη Δύση στην Ανατολή, καθώς στη σταδιακή
διαμόρφωση μιας νέας πολυεθνικής αυτοκρατορίας με κέντρο την Κωνσταντινούπολη που
επιβίωσε περισσότερο από 11 αιώνες.
Εξετάζονται αναλυτικά ο γεωγραφικός χώρος και τα γεγονότα-σταθμοί, που καθόρισαν τις
παραπάνω εξελίξεις κατά περιόδους. Στο πλαίσιο του μαθήματος, επιλεγμένες άμεσες και
έμμεσες ιστορικές πηγές αναλύονται, σχολιάζονται και αξιολογούνται και με τον τρόπο αυτό οι
φοιτητές εξοικειώνονται με τη σύγχρονη μεθοδολογία έρευνας σε θέματα της βυζαντινής
ιστορίας και εμβαθύνουν την ιστορική τους γνώση ως προς το περιεχόμενο, τις μεθόδους και την
κατανόηση των ιστορικών φαινομένων. Η προσέγγιση της βυζαντινής ιστορίας με τρόπο
πολυεπίπεδο, όπου οι γραπτές πηγές συνδυάζονται με την αρχαιολογική μαρτυρία και την
μαρτυρία των υλικών κατάλοιπων, δίνει στους φοιτητές τη δυνατότητα να συμμετέχουν
ουσιαστικά στον επιστημονικό διάλογο, εφόδιο πολύτιμο για τη συνέχιση των σπουδών τους,
καθώς και την επιστημονική και επαγγελματική τους κατάρτιση.
Οι φοιτητές που ολοκληρώνουν επιτυχώς το μάθημα είναι σε θέση:
• να γνωρίζουν τους κύριους σταθμούς στην εξέλιξη των βυζαντινών σπουδών
• να οριοθετούν με σαφήνεια τις κύριες περιόδους και υποπεριόδους της βυζαντινής ιστορίας
• να γνωρίζουν τα σημαντικότερα γεγονότα της βυζαντινής ιστορίας και να εξηγούν τα αίτια και
τις συνέπειές τους
• να αναλύουν τα κύρια χαρακτηριστικά σε πολιτικό, στρατιωτικό και πολιτιστικό επίπεδο της
κάθε περιόδου
• να μπορούν να συνδέουν επιμέρους γεγονότα με το πνεύμα και τις τάσεις μιας περιόδου
• να διατυπώνουν τεκμηριωμένη γνώμη και να συνθέτουν πειστικές και αξιόπιστες αναλύσεις για
τον χαρακτήρα της βυζαντινής αυτοκρατο-ρίας και τον σημαντικό της ρόλο σε επίπεδο πολιτικό
και πολιτισμικό μεταξύ Ανατολής και Δύσης.
39
Το μάθημα αποσκοπεί ώστε ο πτυχιούχος του Τμήματος Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Διαχείρισης
Πολιτισμικών Αγαθών να αποκτήσει:
• Εξοικείωση με το ερευνητικό αντικείμενο της βυζαντινής ιστορίας
• Πολυσχιδή ικανότητα στην αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών
μέσα από τη χρήση της διεθνούς βιβλιογραφίας και των νέων τεχνολογιών
• Επικαιροποίηση της γνώσης και προσαρμογή σε νέες ερευνητικές μεθόδους και συνθήκες
• Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
• Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον με διάλογο και συνεργασίες με ομότεχνους, αλλά και
με ειδικούς όμορων επιστημών, δεξιότητες πολύτιμες για την ανανέωση και την βιωσιμότητα των
ιστορικών σπουδών
• Ανάπτυξη δεξιοτήτων για αυτόνομη και ομαδική εργασία στο χώρο της έρευνας (ερευνητικά
κέντρα, ερευνητικά προγράμματα κ.λπ.), της παιδείας (διδασκαλία σε σχολεία, εκπαιδευτικά
προγράμματα) και της διαχείρισης πολιτισμικών αγαθών (σχεδιασμός ή δημιουργία πρωτότυπου,
αξιόλογου και επιστημονικού ιστορικού σκεπτικού/concept για μουσειακές εκθέσεις, για
ανάδειξη αρχαιολογικών μνημείων και χώρων, για πολιτιστικές διαδρομές, για πολιτιστικά
δρώμενα κ.λπ.). Ο πτυχιούχος θα έχει την ικανότητα να γνωρίζει, να ερμηνεύει, να ανασυνθέτει
υπεύθυνα για τρίτους και να αξιοποιεί σε περαιτέρω σπουδές ή στην επαγγελματική του
σταδιοδρομία ένα μεγάλο εύρος της ιστορικής του γνώσης με πρωτοτυπία και επιστημονική
εγκυρότητα
• Εφαρμογή των επιστημονικών και επαγγελματικών του δεξιοτήτων σε διεθνές περιβάλλον

Ημερομηνία δημιουργίας

Παρασκευή 30 Οκτωβρίου 2020