Παρουσίαση/Προβολή

(HAMCC312) -  ΑΛΕΞΙΟΣ ΣΑΒΒΙΔΗΣ

Περιγραφή Μαθήματος

Περιεχόμενο μαθήματος
Το συγκεκριμένο μάθημα αποτελεί μια γενική θεώρηση της Οικονομικής και Νομισματικής
Ιστορίας της βυζαντινής αυτοκρατορίας από τον 4ο αιώνα μέχρι και την άλωση της
Κωνσταντινουπόλεως το 1453. Η προσέγγιση γίνεται χρονολογικά και εξετάζονται βασικά
ζητήματα όπως:
• Εισαγωγικά (1η εβδομάδα):
 Ορολογία και εξελίξεις στην μεθοδολογία έρευνας.
 Παράθεση και ανάλυση βιβλιογραφίας αναφορικά με την Οικονομική και Νομισματική
Ιστορία του Βυζαντίου.
 Επισήμανση νέων προοπτικών στην έρευνα
• Οικονομική ιδεολογία και η ιδεολογία του χρήματος στο Βυζάντιο: θεωρία και πράξη (2η
εβδομάδα).
• Οικονομικά φαινόμενα στο Βυζάντιο και γενικά χαρακτηριστικά της οικονομίας κάθε περιόδου
(3η & 4η εβδομάδα).
• Κρατική οικονομία:
 Δημοσιονομική πολιτική: κρατικός προϋπολογισμός (5η εβδομάδα)
 Δημοσιονομική πολιτική: φορολογία (6η εβδομάδα)
• Αστική οικονομία: εμπόριο και ανταλλαγές, βιοτεχνική παραγωγή, εφαρμοσμένες τέχνες,
επαγγέλματα και συντεχνίες, οικονομικό και κοινωνικό μοντέλο του αστικού βίου (7η& 8η
εβδομάδα)
• Αγροτική οικονομία: η καλλιέργεια της γης (προϊόντα, καλλιέργειες, μέθοδοι καλλιέργειας,
εξελίξεις στην εκμετάλλευση του αγροτικού προϊόντος), οικονομικό και κοινωνικό μοντέλο της
αγροτικής παραγωγής, οι πλούσιοι γαιοκτήμονες, ο αγροτικός πληθυσμός, ο ρόλος του χωριού
και της οικογένειας ως οικονομικού παράγοντα (9η&10η εβδομάδα)
68
• Νομισματικό σύστημα και διοικητική οργάνωση της νομισματικής παραγωγής (11η εβδομάδα)
• Νομισματικές αναπροσαρμογές και μεταρρυθμίσεις (12η εβδομάδα)
• Χρήμα και Αγορά στο Βυζάντιο (13η εβδομάδα)

Μαθησιακοί Στόχοι
Σκοπός του μαθήματος είναι να εμβαθύνουν οι φοιτητές στην μελέτη του οικονομικού
συστήματος και της δημοσιονομικής πολιτικής της Bυζαντινής Aυτοκρατορίας, από τον 4ο αιώνα
µ.Χ. έως την Άλωση της Κωνσταντινούπολης. Η προσέγγιση γίνεται με χρονολογική αλληλουχία
ώστε οι φοιτητές να μπορούν να παρακολουθήσουν με τρόπο επαγωγικό τα οικονομικά
φαινόμενα και τα γενικά χαρακτηριστικά της οικονομίας κάθε περιόδου. Επί πλέον το μάθημα
στοχεύει ώστε οι φοιτητές να εξοικειωθούν με ζητήματα που άπτονται διαφόρων οικονομικών
δραστηριοτήτων όπως η κατασκευή, η παραγωγή, η διανομή και η κατανάλωση των αγαθών μιας
περιοχής, το εμπόριο και οι ανταλλαγές, οι νομισματικές εξελίξεις και η οικονομία των πόλεων.
Στο πλαίσιο του μαθήματος, επιλεγμένες άμεσες και έμμεσες ιστορικές πηγές αναλύονται,
σχολιάζονται και αξιολογούνται και με τον τρόπο αυτό οι φοιτητές εξοικειώνονται με τη
σύγχρονη μεθοδολογία έρευνας σε θέματα της οικονομικής και νομισματικής ιστορίας του
Βυζαντίου και εμβαθύνουν την ιστορική τους γνώση ως προς το περιεχόμενο, τις μεθόδους και
την κατανόηση των φαινομένων. Η προσέγγιση των επί μέρους θεμάτων που προσδιορίζουν το
γενικότερο όρο της Οικονομίας με τρόπο πολυεπίπεδο, όπου οι γραπτές πηγές συνδυάζονται με
την αρχαιολογική μαρτυρία και την μαρτυρία των υλικών κατάλοιπων, δίνει στους φοιτητές τη
δυνατότητα να συμμετέχουν ουσιαστικά στον επιστημονικό διάλογο, εφόδιο πολύτιμο για τη
συνέχιση των σπουδών τους, καθώς και την επιστημονική και επαγγελματική τους κατάρτιση.
Οι φοιτητές που ολοκληρώνουν επιτυχώς το μάθημα είναι σε θέση:
 να συνδέουν ειδικά οικονομικά φαινόμενα (οικονομική ανάπτυξη, συρρίκνωση του
αστικού τρόπου διαβίωσης και της αστικής οικονομίας, φάσεις εκχρηματισμένης
οικονομίας, οικονομικές κρίσεις και νομισματικές υποτιμήσεις, όψεις κρατικού
παρεμβατισμού/ οικονομία της επιταγής, όψεις ελεύθερης οικονομίας/οικονομία των
προνομίων, το σύστημα της πρόνοιας, εμπορικά προνόμια σε ξένους εμπόρουςκ.λπ.), με
την κάθε περίοδο της μακραίωνης βυζαντινής ιστορίας και να ερμηνεύουν τα αίτια και τις
συνέπειές τους.
 να διατυπώνουν τεκμηριωμένη γνώμη και να συνθέτουν πειστικές και αξιόπιστες
αναλύσεις για τον χαρακτήρα της δημοσιονομικής πολιτικής της κεντρικής εξουσίας στο
Βυζάντιο.
 να αντιδιαστέλλουν τον ρόλο της «παραδοσιακής» οικονομικής ιδεολογίας του
χριστιανικού περίγυρου με την πράξη, δηλαδή με τις παρεμβάσεις της κεντρικής εξουσίας
και τις εν γένει πρακτικές προστασίας αλλά και αναβάθμισης της οικονομίας, και να
ερμηνεύουν τα αίτια και τις συνέπειές τους.
 να κατέχουν το φορολογικό σύστημα της αυτοκρατορίας και τις αλλαγές που προέκυψαν
σε αυτό στη διάρκεια της μακραίωνης ιστορίας της.
 να αναλύουν τον ρόλο της γεωργίας, της βιομηχανίας και του εμπορίου στη διαμόρφωση
της βυζαντινής οικονομίας.
 να αντιπαραβάλλουν την οικονομία των Βυζαντινών με τις οικονομίες της μεσαιωνικής
Δύσης και να κατανοούν ότι η βυζαντινή οικονομία αναπτύχθηκε αργά και ισορροπημένα,
χωρίς να υποστεί τις άγριες μεταπτώσεις που παρουσιάστηκαν στη Δύση με τις επώδυνες
κοινωνικές ανακατατάξεις.
 να αναπλάθουν τη ζωή του βυζαντινού πολίτη στην πόλη και στην ύπαιθρο.
 να κατανοούν το νομισματικό σύστημα της αυτοκρατορίας.
69
 να διατυπώνουν τεκμηριωμένη γνώμη και να συνθέτουν πειστικές και αξιόπιστες
αναλύσεις για τον χαρακτήρα τηςνομισματικής πολιτικής της κεντρικής εξουσίας.
 να χρησιμοποιούν τις τάσεις της νομισματικής κυκλοφορίας για την ερμηνεία οικονομικών
φαινομένων, καθώς και για το ρόλο του χρήματος στο δημόσιο και ιδιωτικό βίο των
Βυζαντινών.

Ημερομηνία δημιουργίας

Παρασκευή 30 Οκτωβρίου 2020